ဒုတိယမၸိေမြးဖြားျခင္း

အခန္း (၁)

အဲ.. ဒုတိယကိုယ္၀န္ဆိုေတာ႔ ဘယ္လိုေျပာမလဲ အေတြ႕အႀကံဳရွိၿပီးသားေပါ႔ေနာ.. ။ သားဦးတုန္းကေတာ႔ မႏူးမနပ္နဲ႔ ကုိယ္၀န္ရွိေနမွန္းေတာင္မသိဘူး။ တခါတခါ ေမာေမာေနလို႔ ေဆးခန္းသြားျပမွ ကိုယ္၀န္ (၆)လေက်ာ္ေလာက္ ရွိေနမွန္းသိတာ။ ေၾသာ္.. အဲဒီတုန္းကလည္း အိမ္ေထာင္ဦးဘ၀ ရုန္းရကန္ရ ေငြေၾကးကလည္း သိပ္မျပည္႔စံု.. ကိုယ္႔က်န္းမာေရးေတာင္ ကုိယ္သိပ္ဂရုစိုက္ ျဖစ္ေနတာမဟုတ္ဘူးေလ။ . ကိုယ္၀န္ဆိုတာ အပ္ရေကာင္းမွန္းမသိ .. တကယ္႔တကယ္ ဗုိက္နာလာေတာ႔မွပဲ အရပ္ကူပါ လူ၀ုိင္းပါနဲ႔ .. ေတာ္ေသးတာေပါ႔ အရပ္လက္သည္ႀကီး ကယ္ေပလို႔.. ။

အခုေတာ႔လည္း အႀကီးမ ေတာင္ ႏွစ္ခါလည္ေက်ာ္ျပီ။ ဟဲဟဲ.. အႀကီးမ လို႔ ေျပာရေအာင္ အငယ္ေကာင္က တကယ္ေတာ႔ အခုမွ ဗုိက္ထဲမွာ.. ။ အင္းေလ သိပ္ေတာ႔ မထူးေတာ႔ပါဘူး.. သန္ဘက္ခါ ဆိုရင္ “ဂ်ဳး” ၿပီလို႔ သားဖြားမီးယပ္အထူးကုဆရာ၀န္မႀကီး မမအိုဂ်ီ က ေျပာထားသားပဲ။ ဟုတ္ပါတယ္.. အခုေတာ႔ အရင္တေခါက္လို မဟုတ္ေတာ႔ဘူးေလ.. အေျခအေနေတြက ေျပာင္းသြားၿပီ ။ အိမ္ေထာင္သက္ သံုးႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာ စုထားေဆာင္းထားတဲ႔ ေငြေလးကလည္း မစို႔မပို႔ရွိ.. ႏွစ္ဖက္မိဘေတြနဲ႔လည္း ျပန္လည္အဆင္ေျပ ၀င္ထြက္ ေခၚေျပာ ဆိုေတာ႔ ဒီတခါ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတာကေတာ႔ လုိေလေသးမရွိ။

ကုိယ္၀န္ (၆)ပါတ္ေလာက္ကတည္းက မမအိုဂ်ီ ဆီမွာ သြားအပ္ထားတာ.. အားေဆးေတြညႊန္တဲ႔အတုိင္းေသာက္.. ေရွာင္စရာရွိတာေတြေရွာင္.. ေဆာင္စရာရွိတာေတြေဆာင္နဲ႔.. ။ ေျပာရရင္ေတာ႔ လင္ေတာ္ေမာင္ေတာင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္လက္စဲြက်မ္း သံုးေလးအုပ္ဖတ္ျပီးေနျပီ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ ေသြးအားေကာင္းေအာင္ သံဓါတ္မ်ားမ်ားစား.. သေႏၶသားအာရံုေၾကာအတြက္ ဖုိလစ္အက္ဆစ္ေသာက္.. ဘယ္ရီဘယ္ရီမျဖစ္ေအာင္ ဘီ၀မ္းဓါတ္မခ်ိဳ႕တဲ႔ေစနဲ႔.. ညအိပ္ရင္ ညာဖက္ကိုေစာင္းအိပ္.. စတာေတြ။ သူ႔ကုိယ္သူေတာင္ မဒ္ဒ၀ိုက္ တစ္ေယာက္ ေလာက္နီးနီးတတ္ေနျပီလို႔ ၾကြားတတ္ေသးတယ္။

အာထရာေဆာင္းရုိက္ၿပီး သားေလးဆိုတာ သိလုိက္တဲ႔ အခ်ိန္ကတည္းက ေျမးအထီး ရူးရူးေနတဲ႔ ႏွစ္ဖက္ အဘိုးအဘြားေတြက တရက္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ ဖုန္းဆက္ၿပီး ကုိယ္၀န္ကို သတင္းေမးပါေတာ႔တယ္။ အင္း.. ဒီအငယ္ေကာင္ေလးက ေတာ္ေတာ႔ကုိ ကံထူးတာပဲ။ သူ႔ကုိယ္၀န္ရွိမွ စီးပြားလည္း ပိုတက္လာတယ္။ အႀကီးမတုန္းကနဲ႔မ်ား ကြာေပ႔။ ဒီလုိပဲေပါ႔ေလ.. တမိေပါက္ထဲမွာေတာင္ ကံ ျခင္း ဘယ္တူႏုိင္မလဲ ဟုေျပာေျပာဆိုဆို သူမ၏ ဗိုက္စူစူေလးကို အသာအယာ ပြတ္လိုက္ေလသည္။

ထုိသုိ႔ပြတ္လုိက္မွပင္ ဗိုက္ထဲက လွဳပ္လွဳပ္ လွဳပ္လွဳပ္နဲ႔.. မသိမသာလည္း ရစ္ၿပီးနာလာသလိုပဲ။ ေမြးခ်င္ေနၿပီလားမသိ.. မမအိုဂ်ီ တြက္ထားေပးတာေတာ႔ သန္ဘက္ခါ တနဂၤေႏြေန႔မွပဲဟာ.. မနက္ျဖန္မွေဆးရံုသြားတက္ရမွာ.. အခုမွ ေသာၾကာေန႔ရိွေသးတာ။ အိမ္သာတက္ခ်င္လို႔ျဖစ္မွာပါေလဆိုၿပီး အိမ္သာထဲသြား.. ျပန္ထြက္လာ.. အိမ္သာထပ္သြား.. ျပန္ထြက္။ ဒီလိုနဲ႔ အိမ္သာကိ ု၀င္ထုိင္လုိက္ ထြက္လိုက္လုပ္ေနရာမွ စတုထၱအႀကိမ္ေျမာက္မွာေတာ႔ ..

“ဟယ္ေတာ႔.. ေရမႊာေပါက္ၿပီလားမသိဘူးရွင္႔.. ကိုကိုေရ.. လုပ္ပါဦး..”


အခန္း (၂)

ေဆးရံု သားဖြားဌာနတြင္ တာ၀န္က်ေနေသာ အလုပ္သင္ဆရာ၀န္မေလးသည္ စမ္းသပ္ခန္းအတြင္းမွ ထြက္လာျပီး သူမ၏အထက္ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မေလးအား..

“ မမေရ.. ႏိုးမင္ဘရိန္း.. ေအာ႔စ္က ဖူးလ္.. အယ္အိုေအ.. ကြန္ထရက္ရွင္ ဂြတ္.. သိပ္မၾကာေတာ႔ပါဘူး”

“ ဟုတ္ၿပီ.. ညီမေလး ေမြးခ်င္လား.. ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ေမြးဖူး ၿပီးၿပီလဲ”

“ ပတ္၀မ္းမွာ ကြန္ဒါတ္ဆင္းတုန္းကေတာ႔ အေယာက္ ၂၀ ေမြးဖူးတယ္။ အခုဒီ ပိုစတင္းမွာေတာ႔ ေျခာက္ေယာက္ ေလာက္ေမြးဖူးျပီ”

“ အိုေကေလ.. ဒီတစ္ေယာက္ ေမြးဦးေပါ႔ .. အမ အစစ္ လုပ္ေပးမယ္.. လာသြားစို႔ ”

ဟုေျပာကာ ေမြးခန္းကို ႏွစ္ဦးသား ေျခဦးတည္႔လုိက္စဥ္မွာပင္.. ေမြးခန္းမွ ထြက္လာေသာ အျပာ၀တ္သူနာျပဳဆရာမ ကလွမ္းၿပီးေျပာေလသည္။

“ေဒါက္တာတို႔.. မမအိုဂ်ီကို အင္ေဖါင္းမလုပ္ဘူးလား.. သူက သူ႔ေကစ္႔ဆိုရင္ ကိုယ္တုိင္ေမြးရမွ”

“မမအုိဂ်ီက ဒီေန႔ညေန (၄) နာရီအထိ ေက်ာင္းမွာ လက္ခ်ာရွိတယ္ေလ.. လူနာက အခုပဲေမြးေတာ႔မယ္႔ဟာ”

“ေဒါက္တာရယ္.. မမအိုဂ်ီ ဟင္းဖုန္းကိုဆက္ၿပီး ေျပာလုိက္ပါဦး.. မဟုတ္ရင္ က်မသိေနတယ္ေနာ္.. ေလဘာရြမ္းႀကီး မိုးမီးေလာင္တာထက္ဆိုးသြားမယ္..”

“ဟုတ္ပါၿပီ ဆရာမရယ္” ဟု ေျပာကာ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မေလးသည္ စားပြဲေပၚမွ ဖုန္းကုိေကာက္ကိုင္လုိက္ေလသည္။


အခန္း (၃/က)

အား.. ကြ်တ္ကြ်တ္..
ဒီတဗိုက္က်မွ နဲနဲပိုနာေနသလုိပဲ..
တစ္မိနစ္တစ္ခါ သားအိမ္ထဲက ၾကြက္သားေတြ ခံုးခံုးၿပီး ထထလာရင္ ေသခ်င္ေစာ္နံေအာင္ကို နာေရာ..
အႀကီးမကို ေမြးတုန္းကေတာ႔ အိမ္မွာဆိုေတာ႔ အရမ္းနာလာရင္ အေမ႔လက္ကိုကုိင္ထားလို႔ရေသးတယ္..
အခုေတာ႔ သူတုိ႔အားလံုး အျပင္ကအခန္းမွာ က်န္ခဲ႔ၿပီ..
ကေလးကလည္း တိုးလိုက္တာ.. ေခါင္းေတာင္ တ၀က္ေလာက္ ထြက္ေနျပီလားမသိဘူး.. ကိုယ္႔ကုိယ္ကုိ ျပန္ၾကည္႔လို႔မရ လို႔သာေပါ႔..
သူနာျပဳဆရာမကေတာ႔ မမအိုဂ်ီကို သြားေခၚေပးမယ္ဆိုျပီးထြက္သြားေလရဲ႕..
အခုေတာ႔ သူ႔ေဘးမွာ ေဆးရံုကသန္႔ရွင္းေရး ၀န္ထမ္းေကာင္မေလးပဲ ရွိတယ္.. ေတာ္ေသးတာေပါ႔ ဗုိက္ပြတ္ေပးမယ္႔လူရွိေပေသးလို႔.. ဒီေကာင္မေလးကို မုန္႔ဖိုးေပးဖို႔ မေမ႔နဲ႔ဦး..။
အား.........
ဗိုက္က နာသထက္ ပိုနာလာသလုိပဲ..
ေဒါက္တာေရ.. လာပါေတာ႔..
အား............ကြ်တ္ကြ်တ္..


အခန္း (၃/ခ)

“မမအိုဂ်ီကေျပာတယ္.. ခဏေလးထိန္းထားလုိက္ပါတဲ႔.. သူေနာက္ နာရီ၀က္ေလာက္ဆို ေရာက္ပါၿပီတဲ႔..”
ဟု လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မေလးသည္ ဖုန္းကုိ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ခ်ရင္းေျပာေလသည္။

“ဟင္.. က်မတုိ႔က သဘာ၀အတုိင္း ထြက္လာေနတဲ႔ ကေလးကို ထြက္မလာေအာင္ ဘယ္လိုထိန္းထားရမွာလဲ.. ခုဏက က်မသြားၾကည္႔တာ ေခါင္းေတာင္ ေတာ္ေတာ္ထြက္ေနၿပီ.. အက္ပီကုိက္ၿပီး အခုဆြဲထုတ္လိုက္ရင္ေတာင္ ထြက္လာေလာက္ၿပီ..” ဟု အလုပ္သင္ဆရာ၀န္မေလးက စိုးရိမ္ႀကီးစြာေမး၏။

“အမလည္း မသိေတာ႔ ပါဘူး ညီမေလးရယ္”
ဟု ေျပာကာ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္မေလးသည္ အခန္းေထာင္႔ရွိ ခုံတစ္လံုးတြင္ ေပ်ာ႔ေခြေခြထုိင္ခ်လုိက္သည္။

လုပ္သက္ရင္႔ သူနာျပဳဆရာမ ေတာ႔ အထာသိပ္မနပ္ၾကေသးေသာ ဆရာ၀န္မႏွစ္ဦးကို ၾကည္႔ရင္း မသိမသာ သက္ပ်င္းခ်လုိက္ေလသည္။


ေနာက္ဆက္တြဲ (၁)

သားဖြားမီးယပ္အထူးကုဆရာ၀န္မႀကီး မမအိုဂ်ီသည္ ေနာက္ တစ္နာရီႏွင္႔ ဆယ္ငါးမိနစ္မွ် ၾကာေသာအခါ ေရးႀကီးသုတ္ပ်ာျဖင္႔ သားဖြားခန္းအတြင္းသုိ႔ ေရာက္လာပါသည္။

ထိုသို႔မေရာက္လာမီအထိ သန္႔ရွင္းေရး၀န္ထမ္းေကာင္မေလးမွ အတင္းတိုးတုိးထြက္လာေနေသာ ကေလး၏ ေခါင္းကို လက္ျဖင္႔ ျပန္တြန္းတင္ထားျခင္း တာ၀န္ကို ေက်ေက်ျပြန္ျပြန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ႔ရသည္။

အနာလြန္ အေမာလြန္ေနျပီျဖစ္ေသာ မိခင္ေလာင္း ႏွင္႔ သေႏၶသားအား ငဲ႔ကြက္ၿပီး သားဖြားမီးယပ္အထူးကု ဆရာ၀န္မႀကီးသည္ ထုိကုိယ္၀န္အား ဗုိက္ခြဲေမြးရန္ဆံုးျဖတ္လုိက္သည္။


ေနာက္ဆက္တြဲ (၂)

တပါတ္ေလာက္ အၾကာတြင္ မီးေနသည္ တို႔မိသားစုသည္ မမအိုဂ်ီကိုယ္တုိင္ ခက္ခက္ခဲခဲ ဗုိက္ခဲြေမြးေပးခဲ႔ရေသာ ကေလးငယ္ ကိုပိုက္ၿပီး ကြတကြတႏွင္႔ ေဆးရံုမွ ဆင္းသြားၾကေလသည္။


ေနာက္ဆက္တြဲ (၃)

ခုိင္လံုေသာ သတင္းရပ္ကြက္ အဆိုအရ ဗိုက္ပြတ္/တြန္းတင္ လုပ္ေပးေသာ ၾကင္နာတတ္သည္႔ ႏွလံုးသားပိုင္ရွင္ သန္႔ရွင္းေရး၀န္ထမ္း ေကာင္မေလးကိုလည္း မီးေနသည္မွ မုန္႔ဖိုးေကာင္းေကာင္း စြန္႔ၾကဲသြားသည္ ဟူသတတ္။


စာဒု.. စာဒု.. စာဒု..

Capsaicin အစပ္ - ငရုတ္သီးဓါတ္

Asked by DD85 @MMCP
ကြၽန္ေတာ့္အသိတစ္ေယာက္က င႐ုတ္သီးတအားစားတယ္။ သူစားတာကိုသြားျမည္းၾကည့္ေတာ့စပ္တာမွ အရမ္းကိုပူစပ္ၿပီးခါးတဲ့အခါးဓါတ္ဖက္ ကိုေတာင္ေရာက္ေနၿပီ။ အဲ့ဒီေလာက္ အစပ္ေတြေန႕တိုင္း စားရင္ ဘာေရာဂါေတြရႏုိင္ပါသလဲ။
သိသူမ်ား ေျဖၾကားေပးပါ။


'It is a very good question'
ေမးခြန္းတစ္ခုကို အေမးခံရတဲ႔သူက ဒီလုိစၿပီးေျပာလုိက္ၿပီဆိုရင္ သူ႔ဆီမွာ ေရေရရာရာ ေျဖစရာမရွိလို႔ပါဟု ယူဆ၍ရေလသည္။ အခုလည္း က်ေနာ္ဒီလုိပဲစေျဖပါေတာ႔မယ္။ အင္မတန္ေကာင္းတဲ႔ေမးခြန္းပါပဲ။ ခပ္ဆင္ဆင္ ဥပမာေလးေတြ အရင္ၾကည္႔ရေအာင္..

၁၉၅၀-၆၀ ခုႏွစ္ေလာက္အထိ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ ဥာဏ္ပြင္႔လန္းေစၿပီး အေတြးအေခၚေကာင္းေစသည္ ဟုယူဆၾကတုန္းပါပဲ။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ က်န္းမာေရးကို ထိခုိက္ေစႏုိင္သည္ဆုိတာ ႏွစ္ဆယ္ရာစုေႏွာင္းပိုင္းမွ စတင္ေခတ္စားလာတာပါ။ ဘယ္အခ်ိန္ၾကရင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ က်န္းမာေရးကို ေကာင္းေစသည္ လုိ႔ျပန္ျဖစ္ဦးမလဲ မသိဘူး။

ဆရာျမသန္းတင္႔ ဘာသာျပန္တဲ႔ သုခၿမိဳ႔ေတာ္ဆုိတဲ႔ ၀တၳဳထဲကဇာတ္ေကာင္ လန္ခ်ားဆြဲတဲ႔ကုလားက တစ္ျခားလန္ခ်ားကုလားတစ္ေယာက္ကုိ ၾကည္႔ၿပီး ဒီလုိေတြးပါတယ္.. “ဒီေကာင္ႏွယ္ သန္လိုက္တာ.. လန္ခ်ားအေလးႀကီးကို ဆြဲသြားတာမ်ား ေပါ႔ေပါ႔ေလး ထင္ရတယ္.. ဘယ္လို ငရုတ္သီးေတြမ်ားစားၿပီး ဒီလုိအားရွိေနပါလိမ္႔” (ဤစာသားအတိုင္းမဟုတ္ပါ.. မွတ္မိသလုိျပန္ေရးထားတာပါ)။ အဲဒီ၀တၴဳကဇာတ္ေကာင္က တကယ္ကို ငရုတ္သီးစားရင္ အားရွိတယ္လို႔ ထင္ေနတာပါ။

အဆုတ္ထဲေသြးခဲေရာက္တဲ႔ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Pulmonary Embolism လို႔ေခၚပါတယ္။ ေသတတ္ပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ မၾကာခဏေတြ႔ရတဲ႔ေရာဂါပါ။ ျမန္မာ၊ အိႏိၵယ၊ ပါကစ္စတန္၊ ဘဂၤလားေဒရွ္႔၊ ထုိင္း စတဲ႔ အစပ္စားတဲ႔ အာရွႏုိင္ငံေတြမွာ သိပ္မေတြ႔ရပါဘူး။ အျဖဴေကာင္ဆရာ၀န္ေတြကေတာ႔ ေျပာပါတယ္၊ ဒီေရာဂါမ်ိဳး မင္းတို႔ဆီမွာလည္း ရွိမွာပါ၊ မင္းတို႔က ေသေသခ်ာခ်ာ မရွာၾကလုိ႔ပါတဲ႔။ မဟုတ္ပါဘူး။ အသက္ရွင္စဥ္မွာ ဒီေရာဂါလြတ္သြားတယ္ထားဦး ေသျပီးရင္ခြဲၾကည္႔ရင္ေတာ႔ မလြတ္ေတာ႔ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ႏုိင္ငံေတြမွာ တကယ္ကိုဒီေရာဂါရွားတာပါ။

အရင္တုန္းကေတာ႔ အစပ္စားရင္ ပါးစပ္၊ လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း၊ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေရာင္ျခင္း၊ အနာျဖစ္ျခင္း၊ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း တို႔ပိုမိုျဖစ္ေစတယ္ဆိုတဲ႔ အယူအဆ ရွိခဲ႔ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဒီအယူအဆကို လက္ခံၾကတုန္းပါပဲ။ သက္ေသသကၠာယျပဖုိ႔ဆိုရင္လည္း တုတ္ထမ္းျပီးေဆြးေႏြးမွရပါလိမ္႔မယ္။ က်ေနာ္ရဲ႕ခံယူခ်က္ကေတာ႔ အနာမရွိတဲ႔သူ အစပ္စားရင္ျပႆနာမရွိေပမယ္႔ လွ်ာ-အစာအိမ္-အူ စသည္တို႔မွာ အနာတစ္ခုခုရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ႔ အစပ္စားရင္ မသင္႔ေတာ္ဘူးလုိ႔ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္႔အထင္ပဲျဖစ္တဲ႔အတြက္ေၾကာင္႔ မွားႏုိင္ပါတယ္။ ခုိင္လံုတဲ႔ သုေသသနစာတမ္း စမ္းသပ္ခ်က္ေတြေပၚလာရင္ေတာ႔ လုိအပ္ရင္ အယူအဆေျပာင္းရမွာပါ။ အစာအိမ္နာ ျဖစ္ရျခင္း ဇစ္ျမစ္ကေတာ႔ အစပ္ေၾကာင္႔မဟုတ္ပဲဲ H pylori ဆုိတဲ႔ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင္႔ ဆုိတာေတာ႔ ေတြ႕ရွိထားတာၾကာပါၿပီ။

အခုတစ္ေလာမွာမွ အစပ္နဲ႔ ပါတ္သက္တဲ႔ အယူ၀ါဒကြဲေလးေတြ ၾကိဳၾကားၾကိဳၾကားစေတြ႔လာရတယ္။ အထင္ရွားဆံုးကေတာ႔ Capsaicin လုိ႔ေခၚတဲ႔ ငရုတ္သီးမွာပါတဲ႔ အစပ္ ဓါတ္ပါပဲ။ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို Capsaicin နဲ႔ Nottingham, UK ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေတြ႔ေပးတယ္႔အခါ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ ေသကုန္ပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမဟုတ္တဲ႔ လူသက္ရွိေပၚမွာ တိုက္ရုိက္စမ္းသပ္ျခင္းရဲ႕ ရလဒ္ကိုေတာ႔ မသိၾကေသးပါဘူး။ ဒီေတာ႔ အစပ္စားရင္ ကင္ဆာေပ်ာက္မယ္လုိ႔ေတာ႔ တိတိက်က် သတ္မွတ္လို႔မရေသးပါဘူး။

ဒီ capsaicin ဟာ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္ကိုလည္း ျမန္လာေစျပီး ကိုယ္ခႏၶာအတြင္း အပို ကယ္လိုရီမ်ားကို ေလွ်ာ႔က်ေစဖုိ႔ အေထာက္အကူေပးတယ္လုိ႔ တစ္ခ်ိဳ႕ကဆုိျပန္ပါတယ္။ တနည္းေျပာရရင္ေတာ႔ အစပ္စားရင္ အဆီက်မယ္ေပါ႔။ ျပန္္ဆက္စပ္ၾကည္႔ရရင္ အစပ္စားတဲ႔တုိင္းျပည္ေတြမွာ အ၀လြန္ လူဦးေရနည္းပါးတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ ဆင္းရဲလုိ႔မ၀ၾကတာပါလို႔မေျပာနဲ႔၊ ခ်မ္းသာၿပီး အစပ္စားတဲ႔ ေရနံသူေဌးတုိင္းျပည္ေတြမွာလည္း အ၀လြန္လူဦးေရဟာ အျဖဴေကာင္ေတြႏုိင္ငံေလာက္မမ်ားပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက မိန္းကေလးေတြ အဆီက်ေအာင္ လိမ္းတဲ႔ေဆးတစ္မ်ိဳးဟာ ငရုတ္ရည္နဲ႔ ေဖၚထားတယ္လုိ႔ၾကားဖူးပါတယ္။ လိမ္းလုိက္ရင္ အလြန္ပူဆုိပဲ။

ထုိင္းႏိုင္ငံမွာ လုပ္တဲ႔သုေသသနတစ္ခုမွာေတာ႔ capsaicin ဟာ ေသြးခဲျခင္းကုိ ကာကြယ္ေပးတယ္လုိ႔ေတြ႔ရွိလာပါတယ္။ အထက္မွာ က်ေနာ္ေျပာခဲ႔သလို အစပ္စားတဲ႔တုိင္းျပည္ေတြမွာ ေသြးခဲျခင္းေရာဂါ အျဖစ္နည္းတယ္ဆုိတာ နဲ႔ ကိုက္ညီပါတယ္။

capsaicin ဟာ နာက်င္မွဳကိုလည္း သက္သာေစပါတယ္။ ေရယုန္ေပါက္ျပီး စပ္ဖ်င္းဖ်င္း နာေနတဲ႔ေနရာကို capsaicin ပါေသာ လိမ္ေဆးလိမ္းေပးရင္သက္သာပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာမွာနာက်င္ကုိက္ခဲေနမွဳကို capsaicin နဲ႔ထိန္းဖို႔လည္း စမ္းသပ္ေနၾကပါတယ္။

အခုလို ေပၚပင္ျဖစ္ေနတဲ႔ capsaicin အစပ္ ငရုတ္သီးဓါတ္ဟာ သုေသသန အဆင္႔ဆင္႔ေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ျပီးရင္ေတာ႔ တကယ္ကို က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းေစသလား၊ ဒါမွမဟုတ္ က်န္းမာေရးအတြက္ဆုိးေစသလား ကို အမွန္အကန္ သိလာမယ္႔ တခ်ိန္ခ်ိန္ကိုပဲ ေစာင္႔ၾကည္႔ရမွာပါ။ ဒီအေတာအတြင္းမွာေတာ႔ တန္ေဆးလြန္ေဘး ပါပဲ။

၀က္ၿခံအေၾကာင္း (Acne)

ဘယ္သူမွ မေပါက္ခ်င္တဲ႔ ၀က္ၿခံအေၾကာင္းကို လူတုိင္းသိသင္႔ပါတယ္။ သာမန္လူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ သိသင္႔တဲ႔ ၀က္ၿခံနဲ႔ဆုိင္တဲ႔ အေၾကာင္းအရာမ်ား အားလံုးကို ဒီေဆာင္းပါးမွာေဖၚျပထားပါတယ္။ ကိုယ္တုိင္လည္းဖတ္တဲ႔အျပင္ အျခားသူမ်ားကိုလည္း ဖတ္ရွဴႏုိင္ရန္ ညႊန္ေပးေစလုိပါတယ္။

၀က္ၿခံ

၀က္ၿခံဆိုတာ အင္မတန္ အျဖစ္မ်ားၾကၿပီး အမ်ားအားျဖင္႔ေတာ႔ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသလို႔ရပါတယ္။ ၀က္ၿခံဖုမ်ား ကင္းစင္သြားေအာင္ ကုသရာမွာ အခ်ိန္အေတာ္ယူရလုိ႔ စိတ္ရွည္ဖုိ႔ေတာ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ၀က္ၿခံဖုမ်ား ေပ်ာက္သြားၿပီဆိုရင္ေတာင္ ေနာက္ထပ္ ၀က္ၿခံမ်ား ထပ္မထြက္လာေအာင္ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး “ထိန္းသိမ္းကုထံုး” ကိုဆက္လုပ္ရပါမယ္။


ဘယ္သူေတြ ၀က္ၿခံေပါက္ၾကသလဲ

လူတုိင္းမွာ ၀က္ၿခံေပါက္ႏုိင္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတာကေတာ႔ ၁၅ႏွစ္ နဲ႔ ၂၅ႏွစ္ၾကားလူငယ္ေတြပါ။ ၀က္ၿခံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မ်က္ႏွာမွ ေပါက္တာျဖစ္ေပမယ္လို႔ ေက်ာကုန္း၊ လည္ပင္း နဲ႔ ရင္ဘတ္ စတဲ႔ေနရာေတြမွာလည္း ၀က္ၿခံေပါက္ႏုိင္ပါတယ္။ ၀က္ၿခံအထူအပါးကေတာ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ကြဲျပားႏုိင္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ၁၀ေယာက္မွာ ၉ေယာက္ ၀က္ၿခံေပါက္ၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲက ၃ေယာက္ေလာက္ကေတာ႔ ၀က္ၿခံမ်ားတဲ႔အတြက္ ေနာင္အခါ အမာရြတ္မ်ား မထင္က်န္ခဲ႔ရန္ ကုသျခင္းခံဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါတယ္တဲ႔။ ၀က္ၿခံကို မကုသပဲထားမယ္ ဆိုရင္ေတာ႔ ၄-၅ႏွစ္ေလာက္ၾကာရင္ သက္သာသြားမွာပါ။ ဒါေပမယ္႔လည္း တခ်ိဳ႕ေတြမွာေတာ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆက္လက္တည္ရွိသြားတတ္ပါတယ္။


ဘာေၾကာင္႔၀က္ၿခံျဖစ္ရသလဲ


















အေရျပားအေၾကာင္း တေစ႔တေစာင္း

အေရျပားေအာက္မွာ အဆီအိတ္ေလးေတြရွိပါတယ္။ အဲဒီအဆီအိပ္မ်ားထဲမွ အဆီမ်ားဟာ အေရျပားေပၚကို အလြန္ေသးငယ္တဲ႔ အေပါက္ကေလးမ်ားကေန စိမ္႔ထြက္ေနပါတယ္။ ဒီအဆီမ်ားဟာ အေရျပား ၾကမ္းရွ ေခ်ာက္ေသြ႕မွဳကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ အဆီစိမ္႔ထြက္ေသာ အေပါက္မ်ားမွာ ဆံပင္၊ အေမြး မ်ားလည္း ေပါက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္သို႔ ေရာက္လာေသာအခါ အေရျပားမွ အဆီထုတ္လုပ္မွဳသည္ ကေလးအရြယ္မွာထက္ သိသိသာသာမ်ားလာသည္။ ဒါကေတာ႔ ႀကီးေကာင္၀င္ျခင္းရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ေဟာ္မုန္းဓါတ္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင္႔ ျဖစ္ရပါတယ္။ အဆီမ်ားမ်ားထြက္ေလ အေရျပားအဆီမ်ားမ်ားျပန္ေလ ၀က္ၿခံပိုဆိုးရေလျဖစ္ပါတယ္။ သတိထားၾကည္႔ရင္ တခ်ိဳ႕လူေတြကလည္း သူမ်ားထက္ကို ပိုအဆီျပန္လြယ္ပါတယ္။


၀က္ၿခံ သာမန္ မွ မနည္းမမ်ား အဆင္႔ - ၀က္ၿခံေခါင္းမည္း၊ ၀က္ၿခံေခါင္းျဖဴ၊ ဆား၀က္ၿခံ

အေရျပားေပၚသို႔ အဆီမ်ားထြက္ရာ အေပါက္၀ေလးမ်ား၏ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ အေရျပားေဟာင္းမ်ား၊ ဆဲလ္အေသမ်ားေၾကာင္႔ အဆီစိမ္႔ထြက္ေသာ အေပါက္ငယ္ကေလးမ်ား ပိတ္သြားတတ္သည္။ ထုိ၀က္ၿခံဖုကေလးမ်ားကို ေသခ်ာၾကည္႔မည္ဆိုလွ်င္ ဆုိ႔ပိတ္ေနေသာ အသြင္သဏၴာန္ကို ေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။ ၀က္ၿခံေခါင္းမည္းမ်ားတြင္ အမည္းေရာင္ အစက္ကေလးမ်ားကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ အဆီေပါက္ကို ပိတ္သည္႔ အမည္းေရာင္အစက္မ်ားသည္ အမ်ားထင္သလို ေခ်း (ဂ်ီး) မဟုတ္ပါ။ အေရျပား၏ အေရာင္သာျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားေပၚကိုထြက္လာရမယ္႔ အဆီမ်ားကေတာ႔ ထြက္ေပါက္ပိတ္ေနတဲ႔အတြက္ အျပင္ကိုမထြက္ရေတာ႔ပဲ အတြင္းမွာပဲ စုေနရေတာ႔ ၾကာလာေတာ႔ အဆီအိပ္သာ တျဖည္းျဖည္း ႀကီးလာပါေတာ႔တယ္။ သာမန္အားျဖင္႔ေတာ႔ ၀က္ၿခံေတြဟာ ဒီအဆင္႔ေလာက္ထိပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၀က္ၿခံေခါင္းမည္း၊ ၀က္ၿခံေခါင္းျဖဴ၊ ဆား၀က္ၿခံ လို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚၾကပါတယ္။


၀က္ၿခံ အျပင္းစားမ်ား -

ထြက္ေပါက္ပိတ္ေနတဲ႔ အဆီအိတ္ေတြကေတာ႔ P. acne လို႔ေခၚတဲ႔ ဘက္တီးရီးယား တစ္မ်ိဳး အလြန္ႏွစ္သက္တဲ႔ ရွင္သန္ေပါက္ပြားရာေနရာပါပဲ။ ပုံမွန္အားျဖင္႔ကေတာ႔ အဲဒီဘက္တီးရီးယားဟာ အေရျပားေပၚမွာေနပါတယ္။ အေရအတြက္လည္း နည္းပါတယ္။ အဆီအိတ္ထဲမွာ ပိတ္မိသြားရင္ေတာ႔ ခဏခ်င္းအတြင္း အဆေပါင္းမ်ားစြာပြားလာပါေတာ႔တယ္။ အနာကို ပုိး၀င္တာနဲ႔ သေဘာျခင္းတူတူပါပဲ။ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ႔ ၀က္ၿခံဖုဟာ ႀကီးလာၿပီး နီရဲ ေယာင္ကိုင္း ျပည္တယ္ ပါေတာ႔တယ္။

ဒီလုိ ေယာင္ကုိင္းေနတဲ႔ ျပည္တယ္ေနတဲ႔ ၀က္ၿခံအဖုတုိင္း အဖုတုိင္းဟာ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ႔ တေျဖးေျဖး သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းသြားပါတယ္။ အဖုျဖစ္ခဲ႔ဘူးတဲ႔ေနရာမွာေတာ႔ အမာရြတ္ကေလးေတြ က်န္ရစ္တတ္ပါတယ္။ အသားညိဳတဲ႔သူေတြမွာ ၀က္ၿခံအမာရြတ္မ်ားကို ပိုၿပီးသိသာစြာေတြ႕ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာၾကေတာ႔ အမာရြတ္အစား အေရျပားေပၚမွာ ေက်ာက္ေပါက္မာလို အခ်ိဳင္႔ ေသးေသးေလးေတြ က်န္ခဲ႔တတ္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိဳင္႔ကေလးေတြကေတာ႔ အခ်ိန္ကာလၾကာေသာ္လည္း ေပ်ာက္ခ်င္မွ ေပ်ာက္ေတာ႔မွာပါ။

မိန္းကေလး တန္မယ္႔ ေယာက္်ားေဟာ္မုန္း အထြက္မ်ားေနေသာ အေျခအေနမ်ိဳး eg Polycystic Ovary Syndrome ဆုိရင္ေတာ႔ သာမန္ထက္ ၀က္ျခံပိုမ်ားမ်ားေပါက္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေဟာ္မုန္းမ်ားေနတဲ႔ အမ်ိဳးအမီးေတြဆိုရင္ ေခါင္းကဆံပင္ပါးေသာ္လည္း ႏွဳတ္ခမ္းေမြးစစ၊ ေျခသလံုးေမြးေရးေရးနဲ႔ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ Halogenated Hydrocarbon စတဲ႔ ဓါတ္ေငြ႕ေတြနဲ႔ ထိေတြလုပ္ကုိင္ရတဲ႔ လုပ္ငန္းမ်ိဳးလုပ္တဲ႔သူေတြမွာလည္း ၀က္ၿခံပိုေပါက္ပါတယ္။


၀က္ၿခံကို ပိုဆုိးေစေသာ အခ်က္မ်ား

၁။ ပရုိဂ်က္စရိုဂ်င္တစ္မ်ိဳးထဲပါေသာ သေႏၶတားေဆးကဒ္။

၂။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ရာသီေပၚခါနီးတ၀ိုက္တြင္ ၀က္ၿခံဖုမ်ားပို “ထ” တတ္ပါတယ္။

၃။ မိတ္ကပ္ထူထူ၊ အဆီမ်ားေသာမိတ္ကပ္ မ်ား ေၾကာင္႔လည္း ၀က္ၿခံပုိဆုိးႏုိင္ပါတယ္။ မိတ္ကပ္ပါးပါးလိမ္းျခင္း၊ အဆီမပါေသာမိတ္ကပ္ကို အသံုးျပဳျခင္းတု႔ိနဲ႔ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။

၄။ ဆိတ္ဆြျခင္းေၾကာင္႔ ၀က္ၿခံဖုမ်ားကို ပိုမိုေယာင္ကုိင္းလာေစၿပီး ေနာင္အခါ အနာရြတ္မ်ားျဖစ္ေစပါတယ္။

၅။ သာမန္ထက္ပိုၿပီး ပူအုိက္စြတ္စုိမွဳေၾကာင္႔ လြန္လြန္ကဲကဲ ေခြ်းထြက္မ်ားျခင္းဟာလည္း အဆီေပါက္ကေလးေတြ ပိုပိတ္ေစပါတယ္။ ဥပမာ - တေနကုန္ မီးဖုိေခ်ာင္တြင္ ပူပူတြင္ လုပ္ကုိင္ ခ်က္ျပဳတ္ေနသူမ်ား။

၆။ အ၀တ္အစားက်ပ္က်ပ္ေၾကာင္႔ ေခြ်းထြက္မ်ားျခင္း၊ ပြန္းစားခံရျခင္းမ်ားေၾကာင္႔လည္း ၀က္ၿခံဖုမ်ားထြက္ေစပါတယ္။ ဥပမာ - နဖူးစည္းက်ပ္က်ပ္၊ ဘရာစီယာႀကိဳးက်ပ္က်ပ္၊ လည္ပင္းေကာ္လာက်ပ္က်ပ္တုိ႔ေအာက္မွာ ၀က္ၿခံဖုေတြထြက္ႏုိင္ပါတယ္။

၇။ တခိ်ဳ႕ေသာ ေဆး၀ါးမ်ားေၾကာင္႔ ၀က္ၿခံပိုထြက္ပါတယ္။ ဖီနက္တြိဳင္း ဆိုတဲ႔ ၀က္ရူးျပန္အတက္က်ေဆး၊ ၀ဲႏွင္းခုကိုလိမ္းရေသာ စတီးရြိဳက္လိမ္းေဆးမ်ား၊ ကာယဗလအတြက္ (တရားမ၀င္) အသုံးျပဳေသာ စတီးရြိဳက္ေဆးမ်ား ပဲျဖစ္ပါတယ္။


၀က္ၿခံႏွင္႔ပတ္သက္ေသာ အယူအဆ အလြဲမ်ား ကိုေျဖရွင္းျခင္း။

၁။ ၀က္ၿခံဟာ ညစ္ပတ္လို႔ျဖစ္ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ ခဏခဏ မ်က္ႏွာသစ္ျခင္းေၾကာင္႔ ပိုေတာင္ဆုိးႏုိင္ပါတယ္။

၂။ အစားအေသာက္နဲ႔ ၀က္ၿခံေပါက္ရတာ ဆက္ႏြယ္မွဳမရွိပါ။ ေခ်ာကလက္၊ အခ်ိဳ၊ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ားႏွင္႔ ၀က္ၿခံ ဆက္စပ္မွဳမရွိပါ။

၃။ စိတ္ဖိစီးမွဳႏွင္႔ ၀က္ၿခံ ဆက္စပ္မွဳမရွိပါ။

၄။ ၀က္ၿခံဟာ တစ္ေယာက္မ ွတစ္ေယာက္ကို မကူးစက္ႏုိင္ပါ။

၅။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းျဖင္႔ ၀က္ၿခံေပ်ာက္ေအာင္လုပ္မရပါ။

၆။ ၀က္ၿခံကို ေဆး၀ါးမ်ားျဖင္႔ကုလို႔ မေပ်ာက္ဘူးဆိုတာ မဟုတ္ပါ။ ေသေသခ်ာခ်ာကုရင္ ေပ်ာက္ကိုေပ်ာက္ပါတယ္။


၀က္ၿခံရွိသူမ်ားအတြက္ အေရျပားထိန္းသိမ္းနည္း

၁။ မ်က္ႏွာကို ပံုမွန္ထက္ အႀကိမ္ပိုမ်ားမ်ား သစ္စရာမလုိပါ။ တစ္ေန႔ ၂ ႀကိမ္ဆိုေတာ္ပါၿပီ။ ေပ်ာ႔ေသာဆပ္ျပာႏွင္႔ မပူမေအးေသာေရျဖင္႔ သစ္ရမယ္။ (ပူေသာေရ၊ ေအးေသာေရ မ်ားဟာလည္း ၀က္ၿခံကိုပိုဆိုးေစပါတယ္။) ၀က္ၿခံေပါက္ေနေသာေနရာကို ၾကမ္းတမ္းစြာပြတ္တုိက္ျခင္းကိုလည္း ေရွာင္ပါ။ သဲဆပ္ျပာ၊ ေလာင္စားေစေသာဆပ္ျပာ၊ အေရခြံကြာထြက္ေစေသာဆပ္ျပာ မ်ား လံုး၀ မသံုးရပါ။ ၾကမ္းတမ္းစြာပြတ္တုိက္ သန္႔စင္ေစျခင္းေၾကာင္႔ ၀က္ၿခံဖုမ်ား ပိုမိုေယာင္ကုိင္းလာႏုိင္ပါတယ္။

၂။ ပိုးသတ္ေဆးပါ၀င္ေသာ ေဆးဆပ္ျပာမ်ားလည္း သိသိသာသာ ထိေရာက္မွဳမရွိပါဘူး။

၃။ ၀က္ၿခံေခါင္းမည္းမွ အမည္းစက္မ်ားကို ဘယ္လိုမွေပ်ာက္ေအာင္လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ တကယ္ေတာ႔ အဲဒီအမည္းစက္ကေလးေတြဟာ (မွဲ႔ လိုမ်ိဳး) အေရျပားရဲ႕ အေရာင္ပါပဲ။

၄။ ေအာက္တြင္ေဖၚျပမည္႔ ၀က္ၿခံေပ်ာက္လိမ္းေဆး တခ်ိဳ႕ဟာ အေရျပားကို ေျခာက္ေသြ႔ေစပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ အနံ႔မပါေသာ ေရဓါတ္ အစိုထိန္းလိမ္းေဆး (fragrance free water based moisturiser cream) မ်ားကို သာသံုးပါ။ အဆီပါေသာ အရာမ်ားကုိမလိမ္းပါနဲ႔။


၀က္ၿခံကို ကုသျခင္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္

၀က္ၿခံကုိ ကုေနၾကရတဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ႔ ၀က္ၿခံဖုမ်ား တတ္ႏုိင္သေရြ႕နည္းပါးသြားေစေရးနဲ႔ အမာရြတ္မ်ား မထင္က်န္ခဲ႔ေရးပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၀က္ၿခံအထူအပါးေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကုထံုးေတြကြဲပါတယ္။ လိမ္းေဆး သုိ႔မဟုတ္ လိမ္းေဆး နဲ႔ ေသာက္ေဆးတဲြ သို႔မဟုတ္ ေသာက္ေဆး စသည္ျဖင္႔ ကြာျခားပါတယ္။

ေယဘူယ်အားျဖင္႔ဆိုရင္ေတာ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ေနၾကတဲ႔ ၀က္ၿခံအေပ်ာ႔စား (၀က္ၿခံေခါင္းမည္း၊ ဆား၀က္ၿခံ) စတာေတြကို ကုစရာမလုိပါဘူး။ အခ်ိန္တန္ရင္ သူ႔ဖာသာသူေပ်ာက္သြားမွာပါ။ အမာရြတ္လည္း က်န္ေလ႔မရွိပါဘူး။ ကုဖို႔လုိတဲ႔ ၀က္ၿခံေတြကေတ႔ ေယာင္ကုိင္း၊ နီရဲ၊ ျပည္တည္၊ ၀က္ၿခံဖုႀကီးေတြပါပဲ။ ဒါေတြကေတာ႔ ျမန္ျမန္ကုႏုိင္မွသာ အမာရြတ္ႀကီးႀကီးက်န္ခဲ႔ျခင္းက ကာကြယ္ႏုိင္မွာပါ။ ဘယ္ေဆးကမွေတာ႔ အေရျပားကုိ “ျပစ္မ်ိဳးမွဲ႔မထင္” ျပန္ၿပီးမေကာင္းသြားေစႏုိင္ပါဘူး။


၀က္ၿခံေပ်ာက္လိမ္းေဆးမ်ား

၀က္ၿခံေပ်ာက္လိမ္းေဆးေတြ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ရွိပါတယ္။ ဂ်ယ္လီ၊ ေဆးရည္၊ ကရင္မ္ စတာေတြပါ။ မတူတဲ႔ေဆးေတြဟာ တခုနဲ႔တခု ထိေရာက္ပံုျခင္းလည္း မတူၾကပါဘူး။ ဘယ္ေဆးကို လိမ္းလိမ္း အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ႔ ေဆးမလိမ္းမွီ အညႊန္းစာရြက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ဖုိ႔ပါပဲ။ ဘယ္လိုလိမ္းရမလဲ၊ ဘယ္ႏွႀကိမ္လဲ၊ ဘာေတြေရွာင္ရမလဲ စတာေတြပါ။ ေနာက္အေရးႀကီးတာတခုကေတာ႔ ၀က္ၿခံေပ်ာက္ေဆးလိမ္းရင္ ေဆးကုိ ၀က္ၿခံဖုတစ္ခုျခင္းစီ လိမ္းရတာမဟုတ္ပါဘူး။ ၀က္ၿခံေပါက္ေနတဲ႔ အေရျပားတ၀ိုက္လံုးကို လိမ္းေပးရပါမယ္။

ဘင္ဇြိဳင္းပါေရာက္ဆိုက္ (Benzyl peroxide)

ဒီေဆးကေတာ္ေတာ္ အသံုးမ်ားၾကပါတယ္။ သူက သံုးမ်ိဳးလုပ္ေပးပါတယ္။ ၀က္ၿခံျဖစ္ေစတဲ႔ ဘက္တီးရီးယားပိုးကုိ သတ္ေပးတယ္၊ ေယာင္ျခင္းကို က်ေစတယ္၊ အ၀ပိတ္ေနတဲ႔ အဆီအိတ္ေတြကို ပြင္႔ေစတယ္။ ၀က္ၿခံေခါင္းမည္း/ျဖဴ ေတြကိုလည္း ေပ်ာက္ေစတယ္။ အင္မတန္ေကာင္းတဲ႔ေဆးေပပဲ။ ျပင္းအားအေနနဲ႔ ၂.၅%၊ ၄%၊ ၅%၊ ၁၀% စသည္ျဖင္႔ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ၀ယ္လို႔ရပါတယ္။ Oxy 5, Oxy 10 စသည္ျဖင္႔လာပါတယ္။ Oxy ေနာက္က 5, 10 ဆိုတာ ျပင္းအားကို ညြန္းပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားကေဆးဆုိင္ေတြမွာလည္း ဆရာ၀န္လက္မွတ္မပါပဲ ၀ယ္လို႔ရပါတယ္။

- ေဆးမလိမ္းခင္ မိနစ္ ၂၀ - ၃၀ ႀကိဳၿပီး မ်က္ႏွာသစ္ထားပါ။
- ေဆးနဲ႔ထိမိရင္ ဆံပင္တို႔၊ အ၀တ္အစားတို႔ ေဆးေရာင္ကြ်တ္တတ္ပါတယ္။ သတိထားပါ။
- တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ေဆးလိမ္းလိုက္ရင္ အေရျပား စပ္ဖ်င္းဖ်င္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလုိျဖစ္ရင္ေတာ႔ ေဆးလိမ္းတာကို ရပ္ထားလိုက္ပါ။ ေနာင္က်မွ ေဆးျပင္းအား အေပ်ာ႔ျဖင္႔ ျပန္စမ္းၾကည္႔ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ မ်က္ႏွာေပၚမွာ ေဆးလိမ္းထားခ်ိန္ကို ေလ်ာ႔လုိက္ပါ။
- အေကာင္းဆံုးကေတာ႔ အေပ်ာ႔ဆံုး ၂.၅% ႏွင္႔စပါ။ ေနာက္ပိုင္း ကုိယ္ခံႏုိင္ရည္အေပၚမူတည္ၿပီး ေဆးျပင္းအားကို တုိးတုိးသြားပါ။
- Water based preparation ေရဓါတ္အေျခခံကို သံုးပါ။ (အရက္ပ်ံ အေျခခံ ထက္ပိုေကာင္းပါတယ္)
- စလိမ္းကာစမွာေတာ႔ တရက္ကို တႀကိမ္ပဲလိမ္းပါ။ ေဆးလိမ္းထားၿပီး နာရီေတာ္ေတာ္ၾကာရင္ မ်က္ႏွာသစ္ျပစ္လုိက္ပါ။
- ေနာက္ပုိင္းဆိုရင္ေတာ႔ မ်က္ႏွာေပၚမွာ ေဆးလိမ္းထားတဲ႔ အခ်ိန္ကို တိုးတိုးသြားပါ။
- တျဖည္းျဖည္း က်င္႔ရင္းနဲ႔ ေနာက္ဆံုး တရက္ကို ႏွစ္ႀကိမ္လိမ္းႏုိင္သြားရင္ေတာ႔ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။


ရက္တီးႏြိဳက္ (Retinoids - adapalene, tretinoin, and isotretinoin)

ေနာက္ပုိင္းမွ ေခတ္စားလာေပမယ္႔ ေတာ္ေတာ္စြမ္းတဲ႔ေဆးပါပဲ။ သူက်ေတာ႔ ႏုိင္ငံျခားမွာဆိုရင္ ဆရာ၀န္လက္မွတ္နဲ႔မွ ၀ယ္လုိ႔ရပါတယ္။

- လိမ္းခါစ အခန္႔မသင္႔ရင္ မ်က္ႏွာႀကီး နီရဲေယာင္ကုိင္းၿပီး အေရျပားေတြ အလႊားလုိက္ကြာထြက္တတ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတာ႔ အသားက်သြားမွာပါ။
- တခ်ိဳ႕က်ေတာ႔ လိမ္းခါစမွာ ၀က္ၿခံဖုေတြပိုေယာင္လာတယ္၊ ပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္။ ဒါလည္းေနာက္ပိုင္း သက္သာသြားမွာပါ။
- ေဆးလိမ္းထားၿပီးေနေရာင္ထဲသြားရင္ ပုိၿပီေနေလာင္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ညဖက္မွာပဲလိမ္းသင္႔ပါတယ္။
- ေဆးလိမ္းသူမ်ား အျဖစ္မ်ားတဲ႔ အခ်က္ေတြကေတာ႔ အေရျပား ပူျခင္း၊ ယားျခင္း၊ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းတုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔မို႔ အစပုိင္းေတာ႔ ထံုးစံအတုိင္း ေဆးျပင္းအား အေပ်ာ႔စားနဲ႔စသင္႔ပါတယ္။
- ကိုယ္၀န္ရွိေသာသူမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္လတၱံ႕ေသာသူမ်ား မသံုးသင္႔ပါဘူး။ သေႏၶသား ကုိယ္လက္အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ေဆးသံုးေနစဥ္ သေႏၶတားျခင္းျပဳလုပ္သင္႔ပါတယ္။


ပိုးသတ္ေဆးလိမ္းေဆးမ်ား

၀က္ၿခံေပ်ာက္ေဆးထဲမွာ ပိုးသတ္ေဆးလိမ္းေဆး အမ်ိဳးမ်ိဳး ေစ်းကြက္ထဲမွာရွိပါတယ္။ ပုိးသတ္ေဆးဆိုတဲ႔အတုိင္း အဆီအိတ္ထဲ ပိတ္မိေနတဲ႔ ပိုးကိုသတ္ေပးတယ္၊ ေယာင္တာကို က်ေစတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ပိတ္ေနတဲ႔ဟာေတြေတာ႔ ပြင္႔ေအာင္မလုပ္ေပးပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင္႔ ၀က္ၿခံေခါင္းမည္း နဲ႔ ဆား၀က္ၿခံေတြမွာ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ ဒီေဆးေတြလည္း လိမ္းကာစမွာ တခ်ိဳ႕လူေတြ မ်က္ႏွာ စပ္ဖ်င္းဖ်င္းျဖစ္ေစပါတယ္။ သူတုိ႔လည္း ေဆးလက္မွတ္ပါမွ ၀ယ္လုိ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ႔ ပုိးသတ္ေဆး Clindamycin ပါတဲ႔ Dalacin-T ဆိုတာ နာမည္ႀကီးပါတယ္။


အဇီးလရစ္အက္ဆစ္ (Azelaic Acid)

သူလည္း အထက္ကေျပာခဲ႔တဲ႔ ဘင္ဇြိဳင္းပါေရာက္ဆုိက္တို႔ ရက္တီးႏြိဳက္တုိ႔ လိုပါပဲ။ ဒါေပမယ္႔နည္းနည္းေပ်ာ႔ပါတယ္။ ဘင္ဇြိဳင္းပါေရာက္ဆုိက္တို႔ ရက္တီးႏြိဳက္တို႔ နဲ႔ မတဲ႔သူမ်ားမွာသံုးပါတယ္။


ေဆးေပါင္းမ်ား

အေပၚမွာေျပာခဲ႔တဲ႔ေဆးေတြကို ေရာစပ္လိုက္တာပါ။ ဘင္ဇြိဳင္းပါေရာက္ဆုိက္ နဲ႔ ပိုးသတ္ေဆး ေရာ၊ ရက္တီးႏြိဳက္ နဲ႔ ပိုးသတ္ေဆး အေရာ၊ စသည္ျဖင္႔ပါ။ ႏွစ္မ်ိဳးေပါင္းလုိက္ေတာ႔ တစ္မ်ိဳးျခင္းစီထက္ ပုိစြမ္းသြားတာေပါ႔။


ေသာက္ေဆးမ်ား

၀က္ၿခံအတြက္ ပုိးသတ္ေဆးမ်ားကို ေသာက္လို႔လည္း ရပါတယ္။ ပုိးသတ္ေဆးျဖစ္တဲ႔အတြက္ ပိုးမ်ားကိုသတ္ေပးပါတယ္၊ ၀က္ၿခံဖုေယာင္ရမ္းျခင္းကို လည္း က်ေစပါတယ္။ အဆီအိတ္ အေပါက္ပိတ္ျခင္းကိုေတာ႔ မထူးျခားေစပါဘူး။ အသံုးမ်ားတဲ႔ ပုိးသတ္ေဆးေတြကေတာ႔ တက္ထရာဆုိင္ကလင္း အုပ္စုပဲျဖစ္ပါတယ္။ oxytetracycline, tetracycline, doxycycline, lymecycline and minocycline စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ တက္ထရာဆုိင္ကလင္းအုပ္စုေဆးေတြကို
- ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္မ်ား မေသာက္သင္႔ပါဘူး။
- ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ႏုိ႔တိုက္မိခင္မ်ား၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရန္အစီအစဥ္ရွိသူမ်ား မေသာက္သင္႔ပါ။
- အစာနဲ႔ ေ၀းေ၀း အခ်ိန္မွာ ေရနဲ႔ ေသာက္ရပါမယ္။ ႏြားႏုိ႔၊ အစာ စတာေတြနဲ႔ တဲြမေသာက္ရပါ။ အာနိသင္က်ပါတယ္။
- သေႏၶတားေဆးကဒ္၏ အာနိသင္ကုိ က်ေစပါတယ္။ တားေဆးကဒ္ စားေနေသာ အမိ်ဳးသမီးမ်ားအေနနဲ႔ ေဆးစေသာက္ေသာ ပထမသံုးပါတ္အတြင္း ကြန္ဒံုးသံုးျခင္းျဖင္႔ အပိုကာဘာယူထားသင္႔ပါတယ္။

တစ္ျခားေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား Erythromycin, Trimethoprim စတဲ႔ေဆးေတြကိုလည္း ၀က္ၿခံအတြက္သံုးၾကပါတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ရလဒ္ျခင္း မတူၾကပါဘူး။


ေဟာ္မုန္းကုထံုးမ်ား

အီစရိုဂ်င္ပါတဲ႔ တားေဆးေတြကေတာ႔ ေဟာ္မုန္းမညီညြတ္မွဳေၾကာင္႔ျဖစ္တဲ႔ ၀က္ၿခံမ်ားကို သက္သာေစပါတယ္။ အီစရုိဂ်င္န႔ဲ အင္တီ-အင္ဒရိုဂ်င္ပါတဲ႔ ေဆးေတြကို္လည္း သံုးၾကပါတယ္။


အုိင္ဆုိ ထရီတီႏုိအင္ (Isotretinoin)

အုိင္ဆုိ ထရီတီႏုိအင္ ဆိုတာ ရက္တီးႏြိဳက္ နဲ႔ အုပ္စုတူပါတယ္။ ဒီေဆးကိုေသာက္ရင္ အဆီျပန္တာ ေတာ္ေတာ ္သိသိသာသာ ေလ်ာ႔သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားလုိ႔ ကြ်မ္းက်င္သူ ဆရာ၀န္မ်ား ညႊန္ၾကားမွသာ ေသာက္သင္႔ပါတယ္။


ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာကုရမွာလည္း

ေဆးကို လိမ္းလိမ္း ေသာက္ေသာက္ ပံုမွန္အားျဖင္႔ေတာ႔ ၄ ပါတ္ ကေန ၆ ပါတ္ ၾကာမွ ေဆးရဲ႕ ထူးျခားမွဳဟာ စသိသာလာမွာပါ။ တခ်ိဳ႕ေတြဆိုရင္ ၄လ ေလာက္ၾကာမွ စတင္ သိသာလာပါတယ္။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က တပါတ္ ႏွစ္ပါတ္ စမ္းၾကည္႔ရံုနဲ႔ မသိသာဘူး၊ မသက္သာဘူးဆိုၿပီး လက္ေလ်ာ႔လုိက္ၾကတာမ်ားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ပဲ ၀က္ၿခံဟာ ေပ်ာက္ေအာင္ကုလုိ႔မရဘူး လို႔ထင္ေနၾကတာပါ။ ဒီေတာ႔ ေဆးနည္းတစ္ခုကို စသံုးမယ္ဆိုရင္ အနည္းဆုံး ၆ ပါတ္ေလာက္ သံုးၾကည္႔ၿပီးမွ သက္သာ မသာ အကဲျဖတ္ပါ။ မသက္သာဘူးဆိုရင္ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ တၿခားတနည္းကို ေပါင္းထည္႔ျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိုစြမ္းတဲ႔ နည္းကို အသံုးျပဳျခင္းတု႔ိျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

စိတ္ရွည္လက္ရွည္နဲ႔ ကုရင္းနဲ႔ ၀က္ၿခံဟာ တျဖည္းျဖည္းပါးလာၿပီး ေနာက္ဆံုးေပ်ာက္သြားမွာပါ။ ၀က္ၿခံဖုမ်ားလံုး၀ေပ်ာက္ကင္းသြားရင္ေတာင္မွ အရင္က ျဖစ္ခဲ႔တဲ႔ အမာရြတ္မ်ား က်န္ေနႏုိင္ပါတယ္။ ကုထံုးရပ္လိုက္ရင္ ၀က္ၿခံေတြ စုၿပံဳထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ႔ ေနာက္ထပ္ ၀က္ၿခံထပ္မထြက္ေတာ႔ေအာင္ေတာ႔ ထိန္းထားရပါလိမ္႔မယ္။ အသံုးအမ်ားဆံုးကေတာ႔ ဘင္ဇြိဳင္းပါေရာက္ဆုိက္ အေပ်ာ႔စား ကို ေန႔စဥ္လိမ္းေပးျခင္းပါပဲ။ ၄ - ၅ - ၆ ႏွစ္ေလာက္ေတာ႔ ဆက္သြားရပါမယ္။ သဘာ၀အရ ၀က္ၿခံမ်ား ၿငိမ္သြားတဲ႔ အသက္ ၂၀ ေက်ာ္ေက်ာ္အထိ ထိန္းေနရမွာပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္အထိ ၀က္ၿခံမ်ား ထြက္တဲ႔သူေတြကေတာ႔ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းေတာ္ေတာ္ၾကာတဲ႔အထိ စြဲသံုးရပါလိမ္႔မယ္။


Original Content: http://www.patient.co.uk/showdoc/23068674/

ေသြးအားနည္းျခင္း

“ဆရာ.. က်မ လံုး၀အေမာမခံႏုိင္ဘူးရွင႔္၊ ဟုိနားဒီနားသြားလည္း ေမာတာပဲ၊ လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွားလုပ္ရင္ လည္းေမာတာပဲ၊ ရင္ကလဲ အၿမဲလွပ္လွပ္ လွပ္လွပ္နဲ႔”
“ခင္ဗ်ားမွာ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိတယ္ဗ်”
“ဟုတ္တယ္ဆရာရယ္.. က်မ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ဟာ ဘယ္ေတာ႔မွ ၁၀၀ မေက်ာ္ပါဘူး”

ဒီျပႆနာဟာ ျမန္မာျပည္က လူနာနဲ႔ ဆရာ၀န္ေတြၾကားမွာ ခဏခဏ ေတြ႔ရေလ႔ရွိပါတယ္။ ဆရာ၀န္ေျပာခ်င္တာက လူနာမွာ အနီးမီးယား (Anaemia) လို႔ေခၚတဲ႔ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ တနည္းဆိုရရင္ ေသြးအနီေရာင္ေဖ်ာ႔ေတာ႔ျခင္း ရွိေနတယ္လို႔ဆိုလိုတာပါ။ ဒါကို လူနာက ေသြးေပါင္ခ်ိန္ေလ်ာ႔နည္းျခင္း (Hypotension) နဲ႔မွားတာပါ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးေရာက္ၿပီဆိုရင္ တခ်ိဳ႕ေသာဆရာ၀န္မ်ားက လူနာကို အခ်ိန္ကုန္ခံ ေလအကုန္ခံၿပီး မရွင္းျပေတာ႔ပါဘူး။ ကိုယ္႔၀တၱရားကုိယ္သိတဲ႔ ဆရာ၀န္တခ်ိဳ႕သာ ေသြးအားနည္းျခင္းနဲ႔ ေသြးေပါင္က်ျခင္းမတူေၾကာင္း ေယဘူယ်အားျဖင္႔ ရွင္းျပပါတယ္။ ဘာဆက္ျဖစ္သလဲၾကည္႔ရေအာင္။ ႏွစ္လ၊ သံုးလေလာက္ အၾကာမွာ ခုနကလူနာအမ်ိဳးသမီး ဆရာ၀န္ဆီ ျပန္ေရာက္လာပါတယ္။

“ ဆရာ.. က်မရဲ႕ ေမာတာက မသက္သာလို႔ပါ”
“ က်ေနာ္ညႊန္ေပးလိုက္တဲ႔ ေသြးအားျဖည္႔ေဆး ေသာက္ရဲ႕လား”
“ အဲဒီေဆး အနီအေတာင္႔ႀကီးေတြေပါ႔ ဆရာရယ္.. က်မတစ္ခါ၊ ႏွစ္ခါေလာက္ေသာက္လိုက္တာ ေခါင္းထဲကမူးသလိုလို ျဖစ္တယ္.. လမ္းထိပ္ေဆးဆုိင္ကေတာ႔ အဲဒီေသြးအားတိုးေဆးေတြဟာ ေသာက္ေနက်မဟုတ္ပဲ ေသာက္ရင္ အခန္႔မသင္႔ရင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ေတြ အရမ္းတက္တယ္ေျပာတာပဲ။ က်မလဲ ေသြးတိုးေရာဂါရမွာစိုးလုိ႔ မေသာက္ျဖစ္ေတာ႔ဘူး”

ဆရာ၀န္က ေသြးအားျပန္ျပည္႔လာရန္၊ ေသြးအနီေရာင္ျပန္ရင္႔လာရန္ ေသြးအားျဖည္႔ေဆး/ေသြးအားတိုးေဆး (Hematinic) ညႊန္ေပးလုိက္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ျငားလည္း အရပ္ေျပာအရ ေသြးအားျဖည္႔ေဆးေသာက္လွ်င္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တုိးမည္စုိးသျဖင္႔ မေသာက္ပါေခ်။ ဒီေတာ႔လည္း ဆရာ၀န္ခမ်ာ ေသြးအားနည္းျခင္းနဲ႔ ေသြးေပါင္က်ျခင္းမတူေၾကာင္း၊ ေသြးအားျဖည္႔ေဆးသည္ ေသြးေပါင္မတက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း စသည္ဓါတ္ျပားေဟာင္းႀကီးကိုပဲ ျပန္ဖြင္႔ရျပန္သည္။ ဆရာ၀န္တန္မဲ႔ လွ်ာရွည္လွေသာ ထုိဆရာ၀န္ထံသို႔ လူနာသည္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ျပန္မလာေတာ႔ေခ်။

ဘာဆက္ျဖစ္ၾကသနည္း။ လွ်ာရွည္ေသာအမွဳေၾကာင္႔ လူနာမရေတာ႔ေသာ ထုိဆရာ၀န္သည္ အင္တာနက္ေပၚတက္လာၿပီး ေအာက္တြင္ေဖၚျပလတၱံေသာ စာကိုေရးေလေတာ႔သည္။



ေသြးအားနည္းျခင္း (Anaemia) အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ

ေသြးအားနည္းျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္႔ အနက္ ယခုေဖၚျပမည္႔ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ ေသြးအားနည္းျခင္းမ်ား အေၾကာင္း ေယဘူယ်ၿခံဳၿပီး ေရးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ဗိုက္တာမင္ ဘီ၁၂ ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေဖါလစ္ဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ေသြးအားနည္းျခင္း စသည္႔ သီးသန္႔ အေၾကာင္းအရာမ်ားကိုေတာ႔ ေနာင္အလွ်င္းသင္႔ သလုိ ေရးျပပါ႔မယ္။


ေသြးအေၾကာင္း တေစ႔တေစာင္း။

ေသြးအရည္နီရဲရဲမွာ ဘာေတြပါသလဲဆိုေတာ႔ -
၁။ ေသြးနီဥ (Red Blood Cells) - ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ေအာက္စီဂ်င္ကို သယ္ေဆာင္ေပးသူ
၂။ ေသြးျဖဴဥ (White Blood Cells) - ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ခုခံအားစနစ္/တပ္မေတာ္
၃။ ေသြးဥမႊာ(Platelets) - ထိခုိက္ရွနာမ်ားတြင္ ေသြးခဲ/ေသြးတိတ္ေစသူမ်ား
၄။ အသားဓါတ္မ်ား (Proteins) - အလုပ္တာ၀န္မ်ား အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားၾကသည္

ေသြးနီဥမ်ားကို ရုိးတြင္းခ်င္ဆီထဲမွာ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေန႔စဥ္ ပ်က္စီးသြားေသာ သန္းေပါငး္မ်ားစြာေသာ ေသြးနီဥမ်ားကို အစားထိုးရန္ ရိုးတြင္းခ်င္ဆီမွ ေသြးနီဥအသစ္မ်ားသည္ ေသြးေၾကာမ်ားအတြင္းသို႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ၀င္ေရာက္ေနပါသည္။ ေသြးနီဥမ်ားတြင္ ေဟမိုဂလုိဘင္ (Haemoglobin) ဟုေခၚသည္ အနီေရာင္ ဓါတ္တမ်ိဳးပါရွိသည္။ ထုိ ေဟမိုဂလုိဘင္သည္ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္မရွိမျဖစ္ေသာ ေအာက္စီဂ်င္ကို အဆုတ္မွတဆင္႔ တကိုယ္လံုးသို႔ ပုိ႔ေဆာင္ေပးသည္။

ေန႔စဥ္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ေဟမိုဂလိုဘင္ပါသည္႔ ေသြးနီဥအသစ္မ်ားကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ သံဓါတ္၊ ဗိုက္တာမင္ဓါတ္ႏွင္႔ အျခားအာဟာရဓါတ္မ်ားကို စားသံုးလုိက္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားမွ ရယူပါသည္။


ေသြးအားနည္းျခင္း ဆိုတာဘာလဲ။

ႏွစ္မ်ိဳးေၾကာင္႔ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
၁။ ပံုမွန္ထက္ ေသြးနီဥ အေရအတြက္နည္းေနျခင္း (ခႏၶာကိုယ္ထဲ ေသြးနီဥ စုစုေပါင္း နည္းမွေတာ႔ ေသြးနီဥထဲပါတဲ႔ ေဟမိုဂလိုဘင္ စုစုေပါင္းလည္း နည္းၿပီေပါ႔။)
၂။ ေသြးနီဥအေရအတြက္ ပံုမွန္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေသြးနီဥထဲတြင္ပါ၀င္ေသာ ေဟမိုဂလိုဘင္(အနီေရာင္)ဓါတ္ ခ်ိဳ႕တဲ႔ေနျခင္း

အထက္ပါႏွစ္မ်ိဳးမွာ ဘာေၾကာင္႔ပဲ ေသြးအားနည္းနည္း (ေဟမိုဂလုိဘင္နည္းသြားတဲ႔အတြက္ေၾကာင္႔) ေအာက္စီဂ်င္သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးကေတာ႔ က်သြားပါတယ္။


ေသြးအားနည္းျခင္း၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

အဓိကလကၡဏာေတြကေတာ႔ ေသြးအားနည္းေရာဂါမွာ ေအာက္စီဂ်င္ေလ်ာ႔နည္းစြာရျခင္းေၾကာင္႔ “ေလငတ္” တ႔ဲ လကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေမာတယ္၊ ပန္းတယ္၊ တရိပ္ရိပ္ျဖစ္တယ္၊ လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွားလုပ္တာနဲ႔ေမာတယ္၊ အေမာမေစ႔ဘူး စတာေတြေပါ႔။

တခါတေလေတာ႔လည္း ေခါင္းကုိက္တယ္၊ ရင္တုန္တယ္၊ ပါးစပ္ကအရသာတစ္မ်ိဳးႀကီးျဖစ္ေနတာတို႔၊ နားထဲ တ၀ီ၀ီျဖစ္ေနတာတုိ႔ စတာေတြလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေသေသခ်ာခ်ာၾကည္႔ရင္ေတာ႔ အသားအေရာင္၊ ႏွုတ္ခမ္း၊ လက္ဖ၀ါး ေျခဖ၀ါး ေဖ်ာ႔ေတာ႔ေတာ႔ ျဖစ္ေနမယ္ေပါ႔။ (မီးေနသည္ႏွဳတ္ခမ္းကို ျမင္ဘူးပါသလား။)

ေသြးအားနည္းျခင္းျဖစ္ရတဲ႔ အေျခခံေရာဂါေတြေၾကာင္႔လည္း အျခားေရာဂါလကၡဏာမ်ား ေတြ႔ရႏုိင္ပါတယ္။


ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္ေစတဲ႔ အေၾကာင္းမ်ား

က။ သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္း
ေသြးအားနည္းျခင္းျဖစ္ရတဲ႔ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးပါပဲ။ သာမန္အားျဖင္႔ေတာ႔ ေန႔စဥ္ အစားအေသာက္ကို ပံုမွန္စားမယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တဲ႔ သံဓါတ္ကို အစားအေသာက္ထဲကရေနလို႔ သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္းျဖစ္ေလ႔မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ ေအာက္ပါအေျခအေနေတြမွာေတာ႔ သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔သြားႏုိင္ပါတယ္။

၁။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားနဲ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးႀကီးထြားဆဲကေလးသူငယ္မ်ား
- ဒီလိုအခ်ိန္ေတြမွာ ပံုမွန္အစားအေသာက္ကရတဲ႔ သံဓါတ္ဟာ မလံုေလာက္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
၂။ ရာသီေသြးေပၚမ်ားျခင္း
- တစ္လတစ္ႀကိမ္ ရာသီေသြးေၾကာင္႔ဆံုးရွံဳးသြားတဲ႔ ေသြးနီဥမ်ားေနရာကို ေသြးနီဥအသစ္မ်ား လံုေလာက္စြာ အစားမထုိးႏုိင္ျခင္း
၃။ သံဓါတ္စုပ္ယူမွဳမေကာင္းျခငး္
- အစားအေသာက္ထဲတြင္ သံဓါတ္လံုေလာက္စြာပါေသာ္လည္း အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းမွ စုပ္ယူမွဳမေကာင္းသျဖင္႔ သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ႏုိင္ပါတယ္။
၄။ အစာအိမ္/အူလမ္းေၾကာင္းေသြးစိမ္႔ျခင္း
- ခႏၶာကိုယ္အျခားေနရာမွာေသြးစိမ္႔ေနရင္ သိသာေပမယ္႔ အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းမွာေသြးစိမ္႔ေနရင္ တတိတိနဲ႔ မသိမသာ အခ်ိန္ၾကာလာတဲ႔အခါ ေသြးေတာ္ေတာ္ဆံုးရွံဳးသြားႏုိင္ပါတယ္။
၅။ အာဟာရဓါတ္မွ်တေသာ အစာမစားျခင္း
- အစားအေသာက္တြင္ သံဓါတ္လံုေလာက္စြာမပါျခင္း။
၆။ သန္ေကာင္၊ တုတ္ေကာင္မ်ားရွိျခင္း။

ခ။ တစ္ျခားေသာ အေၾကာင္းမ်ား

၁။ ဗိုက္တာမင္ဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္း
- ဘီ၁၂ B12၊ ေဖါလစ္ Folic acid စသည္
၂။ ေသြးနီဥ ျပႆနာမ်ား
- ေသြးနီဥ ပံုသဏၴန္ Abnormal RBC, Fragile RBC ပံုမွန္မဟုတ္လွ်င္ ေသြးနီဥမ်ားပ်က္စီးလြယ္သည္႔ အတြက္ေၾကာင္႔ ျဖစ္ရပါသည္။ ဥပမာ - ငွက္ဖ်ားပိုး၀င္ေနေသာ ေသြးနီဥ Malaria၊ သာလစမီးယား Thalassaemia ၊ တံစဥ္ေကြးေသြးနီဥ Sickle Cell Anaemia၊ စက္လံုးပုံေသြးနီဥ
၃။ ရုိးတြင္းခ်င္ဆီျပႆနာမ်ား
- ေသြးကင္ဆာ Leukaemia ေၾကာင္႔ျဖစ္ရျခင္း (ရွားပါးေသာ္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္)
၄။ အျခားနာတာရွည္ေရာဂါမ်ား
- ေသြးေလးဖက္နာ Rheumatoid Arthritis ၊ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းျခင္း Kidney failure၊ စသည္ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားေၾကာင္႔လည္း ေသြးအားနည္းျခင္းျဖစ္ေစပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႕ရတာကေတာ႔ အစားအေသာက္ေရွာင္ျခင္း၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ နဲ႔ သန္ေကာင္ တုတ္ေကာင္ ေတြေၾကာင္႔ပါပဲ။


တရားခံကုိရွာျခင္း နဲ႔ ကုသျခင္း

ေသြးအားနည္းေၾကာင္းကို စမ္းသပ္ရတာလြယ္ပါတယ္။ ေသြး အနည္းငယ္ယူလုိက္ၿပီး ေသြးနီဥအေရအတြက္ပံုမွန္ရွိမရွိစစ္ေဆးျခင္း နဲ႔ ေဟမိုဂလိုဘင္ဓါတ္ျပည္႔မျပည္႔ စစ္လုိက္ရင္ ေျပာလုိ႔ရပါၿပီ။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီလိုေသြးစစ္ၾကည္႔ရုံေလာက္နဲ႔ေတာ႔ ဘာေၾကာင္႔ေသြးအားနည္းရလည္းဆိုတဲ႔ အဓိကလက္သည္ကို မသိႏိုင္ပါဘူး။

တခါတေလေတာ႔လည္း ေသြးအားနည္းရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းဟာ ကြင္းကြင္းၾကီးေပၚေနတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ရာသီေသြးေပၚမ်ားျခင္း စတာေတြေပါ႔။ ဒီလိုဆိုရင္ေတာ႔ ေသြးအားနည္းရျခင္း အေၾကာင္းအရင္းကို တျခားထူးထူးေထြေထြရွာမေနေတာ႔ပဲ သံဓါတ္ပါ၀င္ေသာ ေသြးအားျဖည္႔ေဆး ကေလးေတြ ေပးၾကည္႔ပါတယ္။ အကယ္လို႔ ေသြးအားနည္းရျခင္း အေၾကာင္းကုိ တိတိပပမသိဘူးဆိုရင္ေတာ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမွဳေတြလုပ္သင္႔ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေသာ ေသြးအားနည္းရျခင္းေတြရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းဟာ မထင္မွတ္ပဲ ဆိုး၀ါးေနႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေသြးကင္ဆာလိုဟာမ်ိဳးေပါ႔။

ေသြးအားနည္းျခင္းကို ကုသျခင္းေတြမွာလည္း လူနာေပၚမူတည္ျပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားႏုိင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင္႔ကေတာ႔ သံဓါတ္ပါေသာ ေသြးအားျဖည္႔ေဆး (ေသြးအားတုိးေဆး ဆိုတဲ႔ အေခၚအေ၀ၚကို မသံုးပါႏွင္႔) မ်ားျဖင္႔ကုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခု သတိထားရမွာက ေသြးအားျဖည္႔ေဆး ေသာက္ရင္ စေသာက္ျပီး ရက္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ အၾကာမွာမွ စတင္သိသာလာမွာပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ႔ ပံုမွန္ ေသြးနီဥ ျပဳလုပ္ခ်ိန္ဟာ အနည္းဆံုး ရက္ ၃၀ ၾကာလုိ႔ပါပဲ။ ေသြးအားအရမ္းနည္းေနတဲ႔သူ ဆိုရင္ေတာ႔ ေသြးသြင္းကုသျခင္းမ်ိဳးနဲ႔ စရပါတယ္။

သံဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔မဟုတ္တဲ႔လူေတြဆိုရင္ေတာ႔ သက္ဆိုင္ရာ ဗုိက္တာမင္ေဆးမ်ားေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရံဖန္ရံခါလည္း အျခားရွဳပ္ေထြးေသာ ကုထံုးမ်ားျဖင္႔လည္း လုိအပ္ရင္ ကုၾကပါတယ္။


Ref: http://www.patient.co.uk/showdoc/23068888/

အဆစ္အျမစ္ ေယာင္ျခင္း နာျခင္း

အဂၤလိပ္လို Arthritis ဆိုတဲ႔စကားဟာ အဆစ္အျမစ္ နာက်င္ကုိက္ခဲျခင္း၊ ေတာင္႔တင္းျခင္း နဲ႔ ေယာင္ကိုင္းလာျခင္း စတာေတြ အားလံုးကို ေယဘူယ်ၿခံဳေျပာလုိက္တာပါ။ တဆစ္ပဲနာနာ ႏွစ္ဆစ္ပဲနာနာ အဆစ္နာေရာဂါပါပဲ။ ဆရာ၀န္မ်ား ယခုအခ်ိန္ထိ ရွာေဖြေတြ႔ရွိထားသေလာက္ဆိုရင္ေတာ႔ အဆစ္နာေရာဂါေပါင္းဟာ ၁၀၀ ေက်ာ္ေက်ာ္ရွိပါသတဲ႔။ အဆစ္နာေရာဂါဟာ ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲဆုိရင္ ကမၻာေပၚက လူ ၅ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ႏွဳန္းျဖစ္ေနပါတယ္။ အဆစ္နာအမိ်ဳးေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ထဲက အဓိက ျဖစ္ေလ႔ရွိတာကေတာ႔ Osteoarthritis လို႔ေခၚတဲ႔ ပြန္းစားအဆစ္နာျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ခုကေတာ႔ ျမန္မာျပည္မွာ သိပ္ေတြ႔ရေလ႔မရွိေသာ္လည္း အေနာက္တုိင္းအျဖစ္မ်ားတဲ႔ Rheumatiod arthritis ေခၚ ေသြးေလးဖက္နာပဲျဖစ္ပါတယ္။

၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာကေတာ႔ အဆစ္နာေရာဂါကို လုံး၀ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုလို႔ရတဲ႔ ေဆးမရွိေသးပါဘူး။ ေဆး၀ါးေလးနဲ႔ နဲနဲထိန္း၊ တဖက္ကလည္း ေလ႔က်င္႔ခန္းေလး ဘာေလးလုပ္ စသည္ျဖင္႔ေတာ႔ အဆစ္နာျခင္းကို သက္သာေအာင္ ၾကံဖန္လုပ္ေနၾကရတာပါပဲ။ အဲဒီအထဲမွာမွ က်န္းမာေရးအသိရွိျခင္း နဲ႔ ကုိယ္႔ကိုယ္ကုိ ေစာင္႔ေရွာက္ျခင္းတုိ႔ကလည္း အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။


အဆစ္နာျခင္းရ႕ဲလကၡဏာမ်ား

အဆစ္နာျခင္းဟာ က်ားမ မေရြး အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တခ်ိဳ႕ေသာ အဆစ္နာေရာဂါေတြကေတာ႔ ဒုတိယအရြယ္နဲ႔ တတိယအရြယ္ေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားၾကပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ႔ -

- အခ်ိန္ျပည္႔ အဆစ္ထဲမွ ကိုက္ခဲေနျခင္း ႏွင္႔ လွဳပ္ရွားမွဳျပဳသည္႔ အခါ ပိုဆိုး၀ါးစြာနာျခင္း
- အဆစ္ႏွင္႔ အနီးတ၀ိုက္တြင္ ေယာင္ျခင္း၊ ေတာင္႔ျခင္း၊ နီျခင္း၊ ပူျခင္း
- အဆစ္ကုိ ပံုမွန္အတုိင္း ေကြး ဆန္႔ မရေတာ႔ျခင္း
- အဆစ္ ၏ ပံုသဏၳာန္ ပ်က္္ယြင္းသြားျခင္း
- ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
- အဖ်ားတက္ျခင္း
- အေကြးအဆန္႔ျပဳလုပ္ရာတြင္ အဆစ္အတြင္းမွ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ အသံမ်ားထြက္ျခင္း စသည္တုိ႔ပဲျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီေရာဂါလကၡဏာေတြကို တခ်ိဳ႕က ေလးဖက္နာလကၡဏာေတြလို႔ သတ္မွတ္ျပီး ေရာဂါကိုလည္း ေလးဖက္နာေရာဂါလို႔ နာမည္တပ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ကေတာ႔ ေလးဖက္နာေရာဂါဆိုတာ အဆစ္နာေရာဂါေတြထဲက အခ်ိဳ႕ပါပဲ။


အဆစ္ဆိုတာဘာလဲ

အရိုးႏွစ္ခုဆက္တဲ႔ေနရာဟာ အဆစ္ ေပါ႔လုိ႔ လြယ္လြယ္ေျပာရင္ရပါတယ္။ အဆစ္တစ္ခု လွဳပ္ရွားႏုိင္ဖို႔ ဘာေတြပါရသလဲ ဆိုတာေတာ႔ သိထားရင္ ပုိေကာင္းပါတယ္။

- Muscles ၾကြက္သားမ်ား - အဆစ္ျဖစ္ေပၚေစသည္႔ အရိုးမ်ားႏွင္႔ ဆက္ႏြယ္ေနသည္႔ ၾကြက္သားမ်ားသည္ လွဳပ္ရွားမွဳ အတြက္ အေရးႀကီးပါသည္။
- Tendons အရြတ္မ်ား - ၾကြက္သားမ်ား ႏွင္႔ အရိုးမ်ားကို ဆက္ ထားေသာ အရာကို အရြတ္ ဟုေခၚသည္။
- Ligaments အေၾကာမ်ား - သည္ အရိုးတစ္ခုႏွင္႔ တစ္ခု အလြယ္တကူ ျပဳတ္မထြက္သြားရန္ တြဲဆက္ထားေပးသည္။
- Cartilage အရိုးႏု - မ်ားသည္ အရိုး တစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု တိုက္ရုိက္ထိေတြရာတြင္ ပြန္းစားမွဳသက္သာေစသည္။
- Synovial membrane - အဆစ္အတြက္ သဘာ၀ေခ်ာဆီ ကိုထုတ္ေပးသည္။
- Bursa - ၾကြက္သားအခ်င္းခ်င္္္း အၾကား၊ ၾကြက္သားနဲ႔ အရိုးၾကား အၾကားလွဳပ္ရွားမွဳေကာင္းေစသည္။


အဆစ္နာရျခင္း အေၾကာင္း

အေပၚမွာေျပာခဲတဲ႔ အဆစ္တစ္ခုမွာပါတဲ႔ ပစၥည္းေတြ တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ အဆစ္နာေတာ႔တာပါပဲ။ ေသြးေလးဖက္နာေရာဂါ Rheuamtiod arthritis မွာဆိုရင္ အဆစ္အေျမွးပါးေယာင္လို႔ျဖစ္တာပါ။ Ankylosing spondylosis ဆိုရင္ေတာ႔ ေျခဖေနာင္႔နဲ႔ ခါးဆစ္ေတြမွာရွိတဲ႔ အရိုးနဲ႔ ဆက္ေနတဲ႔ အရြတ္ေတြ ေယာင္လို႔ျဖစ္တာပါ။ အဆစ္အတြင္း ပုံေဆာင္ခဲ အနယ္က်ျခင္းေၾကာင္႔ျဖစ္တဲ႔ေရာဂါကိုေတာ႔ ေဂါက္ေရာဂါလို႔ အသိမ်ားၾကပါတယ္။ အဆစ္တစ္ခုခုထဲကို အခန္႔မသင္႔ပဲ ေရာဂါပိုး၀င္သြားျခင္းေၾကာင္႔လည္း အဆစ္နာႏုိင္ပါတယ္။ အရုိးႏွစ္ခု တုိက္ရုိက္မထိေတြ႕ရေအာင္ ၾကားခံထားေပးတဲ႔ အရိုးႏုေတြ ကာလၾကာျမင္႔သည္ႏွင္႔အမွ် ပြန္းစားသြားေသာေၾကာင္႔ ျဖစ္ရတဲ႔ ပြန္းစားအဆစ္နာေရာဂါကေတာ႔ အျဖစ္အမ်ားဆံုးပါပဲ။ ထိခုိက္မိျခင္းေၾကာင္႔ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင္႔ ေသာ္လည္းေကာင္း အဆစ္နာျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။


အဆစ္နာကုထံုးမ်ား

တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ခံစားရတာျခင္းမတူသလို ကုထံုးမ်ားလည္း ကြဲျပားၾကပါတယ္။ တစ္ေယာက္ထဲေတာင္ တစ္ရက္နဲ႔ တစ္ရက္ ေရာဂါလကၡဏာ အျပင္းအေပ်ာ႔ျခင္း တူခ်င္မွတူမွာပါ။ ကုထံုးေတြလည္း အမ်ိဳးမ်ဳိး အဖံုဖံု ရွိပါတယ္။

- ေလ႔က်င္႔ခန္းကုထံုး - အေလးမျခင္း၊ ေရပူႏွင္႔ ေလ႔က်င္႔ခန္းလုပ္ျခင္း၊ ထုိက္ခ်ိ
- အပ္စုိက္ကုျခင္း
- အေထာက္အကူပစၥည္းမ်ား သံုးျပီးကုျခင္း
- တရားထုိင္ျခင္း
- ေဆး၀ါးမ်ား အကူအညီယူျခင္း - အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ ေလးဖက္နာေဆး စသည္တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
(ေဆး၀ါး အမည္မ်ားကိုေတာ႔ မေဖၚျပေတာ႔ပါ။)

အဆစ္နာအတြက္ေဆး၀ါးမ်ားေသာက္မည္ဆိုပါက နီးစပ္ရာဆရာ၀န္၏ ညြန္ၾကားခ်က္ျဖင္႔သာ ေသာက္ရန္ျဖစ္ပါတယ္။


နိဂံုးခ်ဳပ္

အဆစ္နာအေၾကာင္း အရွည္ၾကီးေျပာခဲ႔ျပီးျပီ။ မေမ႔ရမယ္႔ အခ်က္ကေလး ၃ခ်က္ပဲရွိပါတယ္။

- အဆစ္နာ ဆိုတာ အဆစ္နာတဲ႔ ေရာဂါအကုန္လံုးကို ေယဘူယ်ျခံဳေခၚထားတာပါ။ (ေလးဖက္နာဆိုတာက အဆစ္နာေရာဂါရ႕ဲ အစိတ္အပိုင္းေလး တစ္ခုပါ။ က်ေနာ္တု႔ိျမန္မာ အမ်ားစုက အရိုးအဆစ္နာျပီဆိုရင္ ေလးဖက္နာလို႔ လြယ္လြယ္ေခၚခ်င္ၾကပါတယ္။ ေလးဖက္နာကို ဆရာဦးခ်စ္စုိးက ပိုးေလးဖက္နာ၊ ေသြးေလးဖက္နာ၊ အေရျပားေလးဖက္နာ စသည္ျဖင္႔ ခဲြျပဘူးပါတယ္။)
- အဆစ္နာအမ်ိဳးေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ရွိပါတယ္။
- အဆစ္နာအမ်ားစုမွာ နာက်င္ကိုက္ခဲတဲ႔ အဆစ္ကို ျငိမ္ျငိမ္ေလးထားမယ္႔ အစား လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွားလုပ္ဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါမွသာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ အဆစ္ေတာင္႔ခဲသြားျခင္းနဲ႔ ၾကြက္သားသိမ္သြားျခင္းတို႔ကုိ ကာကြယ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

စိတ္က်ျခင္း

စိတ္က်ျခင္း (Depression)
(www.crystalrays.net မွ ကိုMonster ရဲ႕ပုိစ္႔ကို ကူးယူေဖၚျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။)

လူအမ်ားစုဟာ ဘ၀တစ္သက္တာမွာ တစ္ခါတစ္ရံစိတ္ဓာတ္က်ဆင္းတာနဲ႔ ၾကံဳရတတ္ပါတယ္။ အဲဒီစိတ္ဓာတ္က်ဆင္းတာဟာ တာရွည္သြားရင္ ဒါမွမဟုတ္ အလြန္ဆိုးရြားသြားရင္ ေရာဂါရသြားတတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းက ဥပမာ မိသားစု၀င္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ ရင္းႏွီးတဲ့မိတ္ေဆြေတြ ေသဆံုးသြားတာ၊ အလုပ္မွာ အဆံုးအရႈံးမ်ားတာေတြ ရွိတတ္ေပမယ့္ တစ္ခါတစ္ရံမွာ သိသာတဲ့အေၾကာင္းရင္း မရွိတတ္ဘဲ စိတ္က်တဲ့လကၡဏာ ျပတတ္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း လူသားအားလံုးရဲ့ ၂%ဟာစိတ္က်ေရာဂါခံစားရျပီး ေဆး၀ါးကုသခံေနရပါတယ္။ အသက္ ၂၀ နဲ႔ ၄၅ ႏွစ္အရြယ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတတ္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာ
- ပံုမွန္လုပ္ေနက်လုပ္ငန္းေတြကို စိတ္၀င္စားမႈနည္းျခင္း
- အရည္အခ်င္းမရွိသလို ခံစားရျခင္း
- အလုပ္တြင္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မေကာင္းျခင္း
- အေၾကာင္းမရွိဘဲ မၾကာခဏ ငိုျခင္း
- အစာစားခ်င္စိတ္ မရွိျခင္း၊ စိတ္၀င္စားမႈမရွိျခင္း၊ မွတ္ဉာဏ္မေကာင္းျခင္း၊
- အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း၊ နံနက္ေစာေစာ အိပ္ရာမွ ႏုိးေနျခင္း၊ ျပန္အိပ္လို႔ မရျခင္း
- စိတ္ေနစိတ္ထား ေျပာင္းလဲလာျခင္း
- သိပ္ဆိုးရြားလာပါက မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသျခင္း

ေရာဂါၾကာခ်ိန္
ရက္အနည္းငယ္မွ လေပါင္းမ်ားစြာထိ တာရွည္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္စမွ ေရာဂါဆိုးလာတယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ လူနာအမ်ားစုဟာ ကုသမႈမခံယူဘဲနဲ႔ေတာင္ ေရာဂါသက္သာသြားတတ္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲ
- ဘ၀မွာ ၾကီးမားတဲ့ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ ဥပမာ လင္မယားကြဲတာ၊ အလုပ္ျပဳတ္သြားတာ၊ မိသားစု၀င္ေတြ ေသဆံုးသြားတာ။
- တခ်ိဳ႕ေရာဂါမ်ား ဥပမာ ေလျဖတ္တာ၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၀င္တာ၊ ဂၽြတ္ေပြး (Psoriasis)၊ ေရယုန္။
- ေဟာ္မုန္း မညီမွ်မႈ၊ ဥပမာ ဓမၼတာ မေပၚခင္၊ ကေလးေမြးျပီး၊ မီးယပ္ေသြးဆံုးခ်ိန္။
- တခ်ိဳ႕ေဆး (ဥပမာ အိပ္ေဆး၊ သေႏၶတားေသာက္ေဆး။)
- ဦးေႏွာက္အတြင္း ဓာတုပစၥည္း (Biochemical) မညီမွ်မႈ။
- အားနည္းျခင္း၊ မတည္ျငိမ္ျခင္း (မိဘနဲ႔သားသမီး ဆက္ဆံေရး မေျပျပစ္ျခင္း)

အိမ္မွာ ဘယ္လိုကုမလဲ
- ေ၀ဒနာခံစားရသူေတြ ပံုမွန္အေနအထားျပန္ေရာက္ေအာင္ အားေပးျခင္း။
- စိတ္ဓာတ္က်ေနသူကို ခ်စ္ခင္ေနေၾကာင္းနဲ႔ သူ႔ကို လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာျပပါ။
- အလုပ္မွ ေခတၱနားျပီး ခရီးထြက္ခိုင္းပါ။
- ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေအရုိးဗစ္ေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္မွ စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေပးတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြ ထုတ္ေပးပါတယ္။
- အရက္မေသာက္ပါနဲ႔။
- စိတ္ေျဖေလွ်ာ့တာေတြ လုပ္ေပးပါ။ ဟာသရုပ္ရွင္ၾကည့္တာ၊ ရယ္ေမာစရာ စာအုပ္ဖတ္တာေတြ လုပ္ပါ။
- သင္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ေနသူေတြမွာ စိတ္ဓာတ္က်ေနတယ္လို႔ သံသယရွိခဲ့ရင္ သူရဲ့ျပႆနာေတြ နားေထာင္ေပးျပီး သူ႔ကို အၾကံဉာဏ္ေပးပါ။

ဆရာ၀န္ကို ဘယ္အခ်ိန္ျပမလဲ
- ေရာဂါျဖစ္တာ ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ေနျပီး သက္သာမႈမရွိခဲ့ရင္
- ေ၀ဒနာခံစားရသူရဲ့ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕ယြင္းလာရင္
- ေ၀ဒနာခံစားရသူကို ႏွစ္သိမ့္မႈ မေပးႏုိင္ရင္
- မိမိကိုယ္မိမိ သတ္ေသႏုိင္တယ္လို႔ ထင္ျမင္ခဲ့ရင္

ဆရာ၀န္ ဘာလုပ္ေပးမလဲ
- လူနာရဲ့ရာဇ၀င္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေမးျမန္းျပီး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းေပးပါမယ္။
- စိတ္ဓာတ္က်ေပ်ာက္ေဆး (Anti-depressants) ေတြ ေပးမယ္။
- ေ၀ဒနာသိပ္ဆိုးတယ္လို႔ထင္ရင္ စိတ္ေရာဂါကုဆရာ၀န္ထံ လႊဲေပးမယ္။

ေဟာက္ျခင္းအေၾကာင္း

ေဟာက္ျခင္း။

ေဟာက္ျခင္းသည္ အိပ္ေနစဥ္ ပါးစပ္ႏွင္႔ ႏွာေခါင္းတို႔မွ ထြက္ေပၚလာေသာ အသံျဖစ္ပါသည္တဲ႔။ ဘာေၾကာင္႔ျဖစ္ရသလဲဆုိတာကေတာ႔ အိပ္ေနတုန္း အသက္ရွဴတဲ႔ အခါ ရွဴသြင္း ရွဴထုတ္ေသာ ေလလမ္းေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိလုိ႔ပါပဲ။ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိတဲ႔ လမ္းေၾကာင္းမွာသြားရတဲ႔ေလဟာ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ လည္ေခ်ာင္း စတာေတြရဲ႕ နံရံေတြကို တိုက္ခတ္တုန္လွဳပ္ေစျခင္းျဖင္႔ ေဟာက္တဲ႔ အသံေတြထြက္လာရတာပါ။ ေလလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔ျခင္းဟာ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ လည္ေခ်ာင္း တေလွ်ာက္ အသားပို အဆီပုိေတြမ်ားေနျခင္း နဲ႔ သက္ဆိုင္သလို၊ လူရ႕ဲ အိပ္တဲ႔ပံုစံအေနအထား၊ အျခားေရာဂါရွိမရွိနဲ႔လည္း ဆုိင္ပါတယ္။

အမ်ားသိၾကတဲ႔အတိုင္း ေဟာက္တဲ႔သူအတြက္ ေဟာက္ျခင္းဟာ ေတာ္ရံု ဒုကၡေပးေလ႔မရွိပါဘူး။ သူေဟာက္တတ္တယ္ဆိုတာေတာင္ သူ႔ကုိယ္သူ သိခ်င္မွသိမွာပါ။ အဲ.. ဒုကၡေရာက္တာကေတာ႔ သူ႔ရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဖက္၊ မိသားစု၊ အိမ္နီးနားခ်င္းစတာေတြေပါ႔ဗ်ာ။ ကိုယ္ကလည္း အိပ္မေပ်ာ္တဲ႔ညမွာ ေဟာက္တတ္တဲ႔သူက ေဘးမွာဆိုရင္ေတာ႔ .. ခံစားရၿပီေပါ႔။

ေဟာက္ျခင္းထက္ တဆင္႔ပိုလာရင္ေတာ႔ အိပ္ေနစဥ္ေလငတ္ျခင္း Sleep Apnoea ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ဆိုးပါတယ္။ က်ဥ္းက်ဥ္းက်ပ္က်ပ္ အသက္ရွဴေလလမ္းေၾကာင္း နဲ႔ အားပါးတရေဟာက္ၿပီး အသက္ရွဴေနရတဲ႔ အခ်ိန္မွာ အခန္႔မသင္႔ရင္ ေလလမ္းေၾကာင္းလံုး၀ ပိတ္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီလုိအခ်ိန္မွာဆိုရင္ ေဟာက္တဲ႔သူဟာ အသက္ရွဴ စကၠန္႔ပိုင္းေလာက္ ရပ္ရပ္သြားပါတယ္။ တခါတေလ အသက္ရွဴရပ္ၿပီးလန္႔ႏုိးပါတယ္။ ခဏခဏ လန္႔လန္႔ႏိုးလို႔ ေနာက္ဆို အဲသလို ႏိုးတာကိုေတာင္ သတိမထားမိႏုိင္ေတာ႔ပါဘူး။ သူ႔ဖာသာမသိပဲ တစ္ညလံုး ေဟာက္လုိက္၊ အသက္ရွဴရပ္လုိက္၊ လန္႔ႏုိးလိုက္နဲ႔ သံသရာလည္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ေဟာက္တဲ႔လူ တခ်ိဳ႔ ဆို ဘယ္ေတ႔ာမဆို အိပ္ေရးမ၀ ျဖစ္ေနျပီး ေန႔ခင္းဖက္လည္း တခ်က္တခ်က္ ငိုက္ငိုက္သြားတတ္ပါတယ္။

ဘယ္သူေတြေဟာက္ၾကလဲ။
သာမန္လူေတြရဲ႕ ၅၀% ေလာက္ ေဟာက္တတ္ၾကပါတယ္။ ၂၅% ကေတာ႔ ပံုမွန္ ေဟာက္သူမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္တဲ႔။ ကဲ.. ေဟာက္တဲ႔သူမ်ား အားမငယ္ၾကပါနဲ႔။

ေဟာက္ျခင္းရဲ႕အႏုပညာ။
တစ္ေယာက္န႔ဲတစ္ေယာက္ ေဟာက္တာျခင္းမတူၾကပါဘူး။ က်ေနာ္ကေတာ႔ Soundbox ဆိုက္ကြာလို႔ထင္ပါတယ္။ အသံ အတိုးအက်ယ္အျပင္၊ အႏုအၾကမ္းလည္း ကြာပါတယ္။ အတက္ အဆင္းလဲရွိပါတယ္။ ဂီတလိုေျပာရရင္ Crescendo, Descendo ျဖစ္ပါတယ္။Timing လည္းကြာပါတယ္။ ေဟာက္တဲ႔ အသံကိုေသေသခ်ာခ်ာ လိုက္နားေထာင္ရင္Human Beatbox (Classical) ျဖစ္ပါတယ္။

ေဟာက္ရာကေန အေပၚမွာေျပာခဲ႔သလုိ အသက္ရွဴရပ္ရပ္သြားတဲ႔ Obstructive Sleep Apnoea (OSA) အဆင္႔ကိုေရာက္ေနျပီဆိုရင္ေတာ႔ အေရးၾကီးလာပါၿပီ။ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပသင္႔ပါၿပီ။

ဘာေၾကာင္႔ေဟာက္တာလဲ။
လူတစ္ေယာက္ အိပ္ေပ်ာ္သြားတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ပံုမွန္တင္းေနတဲ႔ ၾကြက္သားေတြဟာ ေယဘူယ်အားျဖင္႔ ေလ်ာ႔သြားပါတယ္။ အာေခါင္၊ လည္ပင္း၊ ႏွာေခါင္း စသည္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ၾကြက္သားေတြ ေလ်ာ႔ရဲသြားျခင္းေၾကာင္႔ ေလရွဴသြင္း ရွဴထုတ္တဲ႔ အခါ ၾကြက္သားနံရံေတြကို တုန္ခါမွဳေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ ရူပေဗဒမွာ ေျပာသလုိပါပဲ တုန္ခါမွဳ = အသံ။

၀ေသာသူမ်ားမွာ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း တေလွ်ာက္အသားပိုအဆီပိုမ်ား စုလာျခင္းေၾကာင္႔ ေလလမ္းေၾကာင္းပုိက်ဥ္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ပံုမွန္သူမ်ားထက္ ပိုေဟာက္ႏုိင္ပါတယ္။

အသက္ၾကီးသူမ်ားကေတာ႔ ၾကြက္သားမ်ားပိုမို ေလ်ာ႔ရဲတဲ႔ အတြက္ ပိုေဟာက္ၾကပါတယ္။

အရက္ေသာက္ျခင္း၊ အိပ္ေဆးေသာက္ျခင္းေၾကာင္႔လည္း အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္ ၾကြက္သားမ်ားပိုမိုေလ်ာ႔ရဲပါတယ္။

ပက္လက္အိပ္သူမ်ားက်ေတာ႔ လွ်ာက အေနာက္ကို ေပ်ာ႔က်ၿပီး အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကို သြားဖိထားသလိုျဖစ္လို႔ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း က်ဥ္းျပီးေဟာက္ပါတယ္။

အေအးမိ၊ ႏွာေစး၊ ႏွာေခါင္းပိတ္ေနသူမ်ားလည္း အသက္ရွဴရခက္ခဲလုိ႔ ေဟာက္ပါတယ္။

ပံုမွန္ ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းနံရံမ်ား ေယာင္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ေလလမ္းေၾကာင္းက်ဥ္းသြားေစျပီး ေဟာက္ႏုိင္ပါတယ္။

ရုပ္ခႏၶာခ်ိဳ႔ယြင္းခ်က္အရ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းပံုမွန္မဟုတ္သူမ်ား၊ အာသီးေယာင္သူမ်ား၊ အာသီးၾကီးသူမ်ား၊ အာေခါင္ေစာက္ တိမ္သူမ်ား လည္းေဟာက္ၾကပါတယ္။

ဘယ္လိုကုၾကမလဲ။
ေဟာက္ျခင္းအတြက္ ဥံဳဖြ ကုထံုးမရွိပါဘူး။ လူေတြကေတာ႔ အမ်ိဳးမ်ဳိး စမ္းလုပ္ၾကည္႔ေနၾကတာပါပဲ။ အဒိကလုပ္ရမွာေတြကေတာ႔ -

၁။ ၀ေနရင္ ၀ိတ္ခ်ပါ။ ပံုမွန္ဆုိရင္ေတာ႔ ထိန္းထားပါ။
၂။ ကာယေလ႔က်င္႔ခန္းမ်ားပံုမွန္လုပ္ျပီး တစ္ကုိယ္လံုးက ၾကြက္သားမ်ား ေတာင္႔တင္းေနရန္ လုပ္ပါ။
၃။ ပက္လက္အိပ္မယ္႔အစား ေဘးေစာင္းအိပ္ပါ။
၄။ အိပ္ခါနီး အရက္ေသာက္ျခင္းကိုေရွုာင္ပါ။
၅။ ေဆးလိပ္ ျဖတ္ပါ၊ မျဖတ္ႏုိင္ေသးရင္ ေလွ်ာ႔ပါ။

ႏွာေစးျပီး ႏွာေခါင္းမပိတ္ပါေစနဲ႔။ ႏွာေခါင္းပိတ္ေနျပီး ပါးစပ္နဲ႔ အသက္ရွဴျခင္းမလုပ္ပါနဲ႔။ ႏွာေခါင္းပြင္႔ေအာင္ ပရုတ္ဆီ၊ ယာပန္းဆီ ရွဴျခင္းလုပ္ပါ။ ယာပန္းဆီ တစက္ ႏွစ္စက္ ေခါင္းအံုးတြင္ဆြတ္ထားပါ။ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းအတြက္ ႏွာေခါင္းထဲ ပန္းေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ လြယ္လြယ္ကူကူ ၀ယ္လုိ႔ရပါတယ္။

ဘယ္နည္းနဲ႔မွ မရရင္ေတာ႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပပါေတာ႔။ တခါတေလ ေဟာက္ျခင္းအတြက္ ခြဲစိတ္မွဳ ေတာင္လုပ္ရင္ လုပ္ရတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲမ်ား။
သာမန္ေဟာက္ျခင္းကေတာ႔ ညညက် မိန္းမ ထထဆိတ္ျခင္း ခံရတာကလြဲလို႔ ျပႆနာ အထူးအေထြမရွိပါ။ ဒါေပမယ္႔ အသက္ရွဴရပ္ရပ္သြားတဲ႔ Obstructive Sleep Apnoea ဆိုရင္ေတာ႔ အိပ္ေရးမ၀ျခင္း၊ ေန႔ဖက္အိပ္ငိုက္ျခင္းေတြအျပင္ မကုသပဲထားမယ္ဆိုလွ်င္ ေသြးတုိး၊ ႏွလံုး၊ ေလျဖတ္ ေရာဂါေတြ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မေပါ႔ပါနဲ႔၊ အေရးၾကီးပါတယ္။


Original content http://cks.library.nhs.uk/patient_information_leaflet/snoring

Premature Ejaculation အခ်ိန္မတန္ပဲ သုက္လႊတ္ျခင္း

PE လို႔ အတိုေကာက္ေခၚၾကတဲ႔ အခ်ိန္မတန္ပဲသုက္လႊတ္ျခင္း ဆိုတဲ႔ေရာဂါဟာ ေယာက္်ားေတြမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတဲ႔ လိင္မွဳဆိုင္ရာ ေရာဂါတစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းမရွိတဲ႔ အတြက္ မိမိ(သို႔)အေဖၚ ၏ ဆႏၵမပါပဲ ေစာလြန္လွ်က္ သုက္ထြက္ သြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ေစာေစာ လြတ္ထြက္သြားၾကသလဲကေတာ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူၾကပါဘူး။ တစ္ခ်ဳိ႕ဆိုရင္ Foreplay ကနဦးပြတ္သပ္မွဳျပဳစဥ္မွာပင္ သုက္လႊတ္ျခင္းျဖစ္တတ္ၾကသလို ထိထြက္၊ ေတ႔ထြက္၊ တပ္ထြက္ စသည္စသည္ အဆင္႔ဆင္႔ လူအမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲၾကပါတယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလို ခ်ိန္ခါမဟုတ္ပဲ မိုးရြာလိုက္ရင္ေတာ႔ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ႔ မ်က္ႏွာပ်က္ရဖြယ္ရွိပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳး ကိုယ္႔ကိုယ္ကို မထိန္းႏုိင္ျခင္းမ်ိဳးဟာ ရံဖန္ရံခါေတာ႔ သာမန္ေယာက္်ားေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ ပထမဆံုးအၾကိမ္ဆက္ဆံျခင္းမ်ိဳး၊ မဆက္ဆံျဖစ္တာအေတာ္ၾကာမွ ျပန္ဆက္ဆံျခင္းမ်ိဳး စတာေတြမွာလည္း ကိုယ္႔ကုိယ္ကုိ ထိန္းမႏုိင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တခါတေလ ျဖစ္ေလ႔ရွိတာက ပံုမွန္ပါပဲ။ အျမဲတမ္း အခ်ိန္မက်ပဲ မိုးထထ ရြာေနမွသာလွ်င္ PE လုိ႔ေခၚပါတယ္။

အခ်ိန္မက်ပဲသုက္လႊတ္ျခင္းဟာ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ေတာ႔ စိတ္ ေၾကာင္႔ပါပဲ။ ရုပ္ခႏၶာ မွားယြင္း ခ်ိဳ႔ယြင္းေနလို႔ ျဖစ္ရျခင္း လံုး၀မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင္႔ျဖစ္ရသလဲလုိ႔ တိတိပပ မေျပာႏုိင္ေသးေပမယ္႔ ေအာက္ပါစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနေတြ နဲ႔ တနည္းနည္း သက္ဆုိင္ေနတယ္လုိ႔ ေလ႔လာေတြ႔ရွိၾကပါတယ္။

၁။ စိတ္က်ျခင္း၊ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားျခင္း (အထူးသျဖင္႔ ငါလုပ္ႏုိင္ပါ႔မလား ဆိုတဲ႔ စိုးရိမ္စိတ္)
၂။ အျငင္းခံလိုက္မည္ကို စိုးရိမ္ေနျခင္း
၃။ (ဒီတစ္ခါလည္း) ေအာင္ျမင္မွာမဟုတ္ပါဘူးကြာ ဟု စစ္မေရာက္မီ မွ်ားကုန္ေနျခင္းမ်ိဳး
၄။ လိင္ဆက္ဆံမွဳကို ေၾကာက္ရြံေနျခင္း (ငါနာမွာလား)
၅။ ကေလးဘ၀တြင္ လိင္ႏွင္႔ပါတ္သက္ေသာ အရိပ္တစ္ခုခု စိုုးမိုးေနျခင္း
၆။ ဘာသာေရးယံုၾကည္မွဳ
၇။ စိတ္ဖိစီးမွဳ
၈။ မိမိ၏ အေဖၚႏွင္႔ ဆက္ဆံေရး အဆင္မေျပ ျဖစ္ေနခ်ိန္မ်ား .. ဒါေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။


ေရာဂါကုထံုးေတြကေတာ႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကပါတယ္။ ေလ႔က်င္႔ခန္းကုထံုး၊ စိတ္ကုထံုး၊ ေဆး၀ါးကုုထံုး စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ကုထံုးေတြထဲက အသံုးအမ်ားဆံုးကေတာ႔ ကမၻာေက်ာ္လိင္သုေသတီေတြျဖစ္ၾကတဲ႔ မာစတာနဲ႔ဂြ်န္ဆင္တို႔ရ႕ဲ “ကိုယ္တုိင္ရပ္” ေလ႔က်င္႔ခန္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္႔ဖာသာကိုယ္သိေသာ မိုးရြာလုရြာခင္အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ဒက္စေတာ႔ ရပ္ လုိက္ရမွာပါ။ ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ “ကိုယ္တုိင္ရပ္” ေလ႔က်င္႔ခန္းကို ေလ႔က်င္႔လိုက္ရင္ မိမိကိုယ္မိမိ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္အေျခအေန ေရာက္ေနျပီလည္းဆိုတာ သိႏုိင္ျပီမို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ရတာ လြယ္သြားမွာပါ။

ေနာက္ေလ႔က်င္႔ခန္းတစ္မ်ိဳးကေတာ႔ Pelvic floor ၾကြက္သားေလ႔က်င္႔ခန္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ၾကြက္သားေတြလည္းဆိုတာ သိခ်င္ရင္ေတာ႔ ဆီးသြားေနရင္းတစ္၀က္မွာ အတင္းက်ံဳ႕ျပီး ရပ္ထားၾကည္႔လုိက္ပါ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်ံဳ႕ေနတဲ႔ ၾကြက္သားေတြကိုမွတ္ထားပါ။ အဲဒီၾကြက္သားေတြကိုက်င္႔ေပးရပါမယ္။ တကယ္က်င္႔ရင္ေတာ႔ ဆီးသြားေနတုန္းက်င္႔စရာမလုိပါဘူး။ ဆီးအိမ္ထဲဆီးမရွိတဲ႔အခ်ိန္က်င္႔ရင္ပိုေကာင္းပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြကို တင္းတင္းက်ံဳ႔ပါ၊ ၁၀ စကၠန္႔က်ံဳ႔ထားပါ၊ ၿပီးလွ်င္က်ံဳ႕ထားတာကိုေျဖလုိက္ပါ။ တစ္ခါလုပ္လွ်င္ ၁၀ ၾကိမ္လုပ္ပါ။ တစ္ရက္ကို အနည္းဆံုး ၃ၾကိမ္ (စုစုေပါင္း က်ံဳ႕ လႊတ္ အၾကိမ္ ၃၀) ရေအာင္က်င္႔ပါ။

ေလ႔က်င္႔ခန္းကုထံုး ျပီးေတာ႔ ေနာက္ကုထံုးက စိတ္ကုထံုးပါ။ က်ေနာ္အေပၚမွာေရးခဲ႔တဲ႔ စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာေတြကို သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္လုပ္ဖုိ႔ပါပဲ။ လုိအပ္ရင္ေတာ႔ စိတ္ေရာဂါအထူးကုနဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးရပါမယ္။

ေဆး၀ါးအကူအညီယူတာလည္းရွိပါတယ္။ SSRI Antidepressant ဆိုတဲ႔ စိတ္က်ေရာဂါအတြက္ေဆးတစ္မ်ိဳးရဲ႕ ေဘးထြက္အက်ိဳးဟာ သုက္လႊတ္ျခင္းကို ေႏွးေစပါတယ္တဲ႔။


ျပန္ခ်ဳပ္ရရင္-
- ဒီေရာဂါဟာ ေယာက္်ားေတြအတြက္ အျဖစ္အမ်ားဆံုး လိင္နဲ႔ဆုိင္ေသာေရာဂါပါပဲ
- ရံဖန္ရံခါ ထိန္းမရျခင္းဟာ ပံုမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္
- ေလ႔က်င္႔ခန္း၊ စိတ္ကုထံုး၊ ေဆး၀ါးတို႔နဲ႔ကုႏုိင္ပါတယ္။

သတိထားရမွာက - PE နဲ႔ ပန္းေသ၊ပန္းညိွဳးေရာဂါနဲ႔ မမွားမိဖုိ႔ပါပဲ။

ခါးအရိုးႏုျပားကြ်ံျခင္း

Prolapsed Disc (သို႔) အရိုးႏုျပားကြ်ံျခင္း

လူရ႕ဲ ေက်ာရုိးမႀကီးဆိုတာ ေက်ာရိုးဆစ္ကေလးေတြ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုဆက္ထားသလုိမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာကိုသိၾကပါလိမ္႔မယ္။ အဲဒီေက်ာရိုးဆစ္ကေလးေတြ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုၾကားမွာေတာ႔ အရိုးႏုျပားေလးေတြရွိပါတယ္။ အရိုးႏုျပားကေလးေတြက ၀ါရွာသေဘာမ်ိဳး ေက်ာရိုးဆစ္ႏွစ္ခုၾကားမွာခံထားေပးျခင္းျဖင္႔ ေက်ာရိုးေတြရဲ႕လွဳပ္ရွားမွဳကို လြယ္ကူေစၿပီး ေက်ာရိုးဆစ္မ်ားပြန္းစားမွဳကို သက္သာေစပါတယ္။ အရိုးႏုျပားရဲ႕ အျပင္ဖက္(fibrous outer ring of disc) ဟာပိုမာျပီး အတြင္းဖက္ (middle of disc) ကေတာ႔ ဂ်ယ္လီလိုေပ်ာ႔စိစိပါ။ ပုံကုိၾကည္႔ပါ။




အခန္႔မသင္႔ရင္ အရုိးႏုျပားရဲ႕ အတြင္းဖက္ ဂ်ယ္လီလုိအပိုင္းဟာ အျပင္ဖက္ကို ကြ်ံထြက္လာတတ္ပါတယ္။ ကြ်ံထြက္လာတဲ႔ အပိုင္းက အနီးအ၀ုိက္မွာရွိတဲ႔ အာရံုေၾကာတစ္ခုကို ဖိမိထားျခင္းေၾကာင္႔ ခါးနာျခင္း စသည္႔လကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ အရိုးႏုျပားကြ်ံတာမ်ားရင္ မ်ားမ်ားနာျပီး ကြ်ံတာနဲရင္ နဲနဲနာပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ အသက္ ၃၀ - ၅၀ ၾကား ေယာက်္ားေတြမွာပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အေလးအပင္မျခင္းနဲ႔ ဆုိင္တယ္လို႔ဆုိေပမယ္႔ အျခားအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္ႏုိင္ပါတယ္။ အေလးမရတဲ႔ အလုပ္တူတူလုပ္တာေတာင္ ျဖစ္ခ်င္တဲ႔သူပဲျဖစ္တာပါ။ အေနအထားမမွန္စြာထုိင္ျခင္း (ကုိယ္ခႏၶာကို ေခြေခါက္ထုိင္တာ)၊ အေရွ႕ကိုကုန္းရာမွ အခန္႔မသင္႔သြားျခင္း၊ ၀ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ စတာေတြလည္း ပါပါတယ္။ ႏွာေခ်တာ ၾကမ္းၾကမ္းေခ်ရင္ေတာင္မွ အခန္႔မသင္႔ရင္ အရိုးႏုျပားကြ်ံႏုိင္တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
၁။ ခါးနာျခင္း - ရုတ္တရက္ပိုပိုဆိုးတတ္ပါတယ္။ ခါးလွည္႔လိုက္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆုိးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္းတုိ႔ေၾကာင္႔ ပိုဆိုးပါတယ္။ ပက္လက္လွဲၿပီး ခပ္စန္႔စန္႔ အိပ္ခ်လုိက္ရင္ သက္သာသြားတတ္ပါတယ္။

၂။ အာရံုေၾကာညပ္ျခင္း - တစ္ခ်ိဳ႔လူေတြမွာေတာ႔ ခါးနာတာထက္ အာရံုေၾကာညပ္လုိ႔ နာတာပိုဆုိးပါတယ္။ က်ေနာ္အေပၚမွာေျပာခဲ႔သလို အာရံုေၾကာတစ္ခုခုကို အရုိးႏုျပားကဖိမိတဲ႔အခါ အဲဒီအာရံုေၾကာနဲ႔ ဆုိင္တဲ႔ေနရာမွာ နာပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ေျခေထာက္ကိုသြားတဲ႔ အာရံုေၾကာညပ္ေလ႔ရွိျပီး အဲဒီအာရံုေၾကာနဲ႔ဆိုင္တဲ႔ ေျခေထာက္ ေပါင္ရင္း၊ေပါင္ေနာက္၊ ေျခသလံုးေနာက္၊ ေျခဖ၀ါး စသည္ေနရာတု႔ိမွာ နာပါတယ္။

၃။ အာရံုေၾကာညပ္ရင္ နာတာအျပင္ ညပ္တဲ႔အာရံုေၾကာနဲ႔ဆိုင္တဲ႔ ေနရာေတြမွာ ထံုတာ၊ က်င္တာ၊ အားနည္းသြားတာ ေတြလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။

၄။ သတိထားရမယ္႔အခ်က္ - အေပၚကနာတာေတြအျပင္ ရုတ္တရက္ ဆီးသြားလုိ႔မရေတာ႔တာ၊ ၀မ္းသြားလုိ႔မရေတာ႔တာ မ်ိဳးဆိုရင္ ေဆးရံုကို တန္း ေျပးပါ။

၅။ အရုိးႏုျပားကြ်ံေသာ္ျငားလည္း အာရံုေၾကာကိုသြားမဖိ ဘူးဆုိရင္ ဘာေရာဂါလကၡဏာမ်ိဳးမွ မျပပါဘူး။

မ်ားေသာအားျဖင္႔ေတာ႔ ကြ်ံထြက္ေနတဲ႔ အရိုးႏုျပားဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ က်ံဳ႕က်ံဳ႕ ျပီး အထဲကုိျပန္၀င္သြားတတ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင္႔ တပါတ္ကေန ၆ပါတ္ၾကာတတ္ပါတယ္။ ၆ပါတ္ထက္ပိုျပီး နာေနရင္ေတာ႔ တမ်ိဳးစဥ္းစားရပါမယ္။

သက္သာေစမယ္႔ကုထံုးမ်ား
၁။ မ်ားမ်ားသြားလာ လွဳပ္ရွားပါ။ အရင္တံုးကေတာ႔ ဒီလုိေရာဂါမ်ိဳးကို မ်ားမ်ားနားဖုိ႔ ေျပာၾကေပမယ္႔ ေနာက္ပိုင္းေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွားေနလုိက္ရင္ ေနာက္ဆက္တဲြ နာတာရွည္ခါးနာေရာဂါက်န္ခဲ႔မယ္႔ ရာႏွဳန္းနည္းသြားတယ္ဆုိပါတယ္။ လွဳပ္လွဳပ္ရွားရွားေနတယ္ဆိုေတာ႔ လွဳပ္ရွားမွဳေၾကာင္႔ နဲနဲေတာ႔နာပါမယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အလြန္တရာနာက်င္ေစမယ္႔ ကိစၥမ်ိဳးကိုေတာ႔ ဇြတ္မွိတ္မလုပ္ပါနဲ႔။

၂။ သက္ေတာင္သက္သာ ျဖစ္ေစမယ္႔ အိပ္ရာ၊ အေနအထားနဲ႔ အိပ္ပါ။ အရင္ကေတာ႔ ၾကမ္းျပင္ (သို႔) မွိဳ႕ယာ အမာေပၚမွာ အိပ္ခုိင္းပါတယ္။ အခုေတာ႔ အဲဒီအယူအဆ ေခတ္မစားေတာ႔ပါဘူး။

၃။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား - ပါရာစီတေမာ အပါအ၀င္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား ကို ကုိယ္နဲ႔ကိုက္ညီမယ္႔ေဆးကိုေသာက္ႏုိင္ပါတယ္။ နာမွေသာက္မယ္႔အစား ပံုမွန္ တစ္ရက္ကို သံုးၾကီမ္၊ ေလးၾကီမ္၊ စသည္ျဖင္႔ အညႊန္းအတုိင္း ေသာက္သင္႔ပါတယ္။

၄။ ၾကြက္သားေတြ အရမ္းတင္းနာေနရင္ေတာ႔ ၾကြက္သားေပ်ာ႔ေအာင္ ဒိုင္ယာစီပင္ တစ္ရက္၊ႏွစ္ရက္ခန္႔ေသာက္ႏုိင္ပါတယ္။

၅။ ေလ႔က်င္႔ခန္းကုထံုးမ်ား physiotherapist, chiropractor, or osteopath for manipulation နဲ႔လည္း ေရာဂါကုိသက္သာေအာင္လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးဘာနဲ႔မွ မသက္သာဘူး၊ နာတာလည္း ကာလရွည္လာျပီဆုိရင္ေတာ႔ - ခြဲစိတ္မွဳလုပ္ရပါမယ္။ ခြဲစိတ္တဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ႔ ကြ်ံထြက္ေနတဲ႔ အရုိးႏုျပားအပိုင္းကေလးကို ျဖတ္ထုတ္ပစ္လုိက္တာပါပဲ။



original content http://www.patient.co.uk/showdoc/27000885/

ႀကိဳ႕ထိုးျခင္း

ႀကိဳ႕ထုိးတာကို Hiccup, Hiccough လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ဗမာအယူအဆကေတာ႔ ကေလးေတြႀကိဳ႕ထုိးရင္ မီးဖုိေခ်ာင္ထဲက တစ္ခုခု လူႀကီးေတြမသိေအာင္ (ခိုးစား) ထားလုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အစာအိမ္ခ်ဲ႔တယ္လုိ႔လည္း ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ လူလတ္ပိုင္းအရြယ္ႀကိဳ႕ထိုးရင္ေတာ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြက “ေဟ႔ေကာင္.. ဒီေန႔ မေသာက္ရေသးဘူးလား” လုိ႔စတတ္ပါတယ္။ လူႀကီး လူမမာ ႀကိဳ႕ထုိးျပီဆုိရင္ေတာ႔ ရုပ္ရွင္ထဲမွာဆို ေမ်ာက္မင္းအူသံဆိုင္း စတင္တီးပါေတာ႔တယ္။

ကဲ.. အဂၤလိပ္ေဆးပညာဘက္ကေန ၾကည္႔ရေအာင္..

ႀကိဳ႕ထုိးတာဟာ လူမ်ိဳးမေရြး အသက္အရြယ္မေရြး အခ်ိန္မေရြး ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ လူေလာကထဲ၀င္မလာခင္ သေႏၶသားဘ၀ ကစလုိ႔ ႀကိဳ႕ထုိးႏိုင္ပါတယ္တဲ႔။ ႀကိဳ႕ထုိးတာဟာ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အခ်ိန္တုိအတြင္း ဘာမွ လုပ္စရာမလုိပဲ အလုိလို ေပ်ာက္သြားေလ႔ ရွိပါတယ္။ ေတာ္ရံုနဲ႔ မေပ်ာက္ပဲ သံသရာရွည္ေနတတ္တဲ႔ ႀကိဳ႕မ်ိဳးကိုေတာ႔ ဗမာလုိ ႀကိဳ႕ႀကီးထုိး တယ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ Intractable Hiccups လုိ႔ေခၚပါတယ္။ အၾကာဆုံး ႀကိဳ႔ႀကီး ကမၻာ႔စံခ်ိန္ကေတာ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ျဖစ္ပါတယ္။ သတိျပဳရမွာက ၄၈နာရီထက္ပိုလာၿပီဆိုရင္ေတာ႔ ႀကိဳ႕ထုိးျခင္းကုိ သိပ္မေပါ႔ေစခ်င္ပါဘူး။

ႀကိဳ႕ဘာေၾကာင္႔ထုိးရလဲ။

ျဖစ္ေနၾက ႀကိဳ႕ကေလးေတြရဲ႕ အမ်ားစုကေတာ႔ အေၾကာင္းတစံုတရာမရွိပဲ အလုိလုိျဖစ္လာၾကတာပါ။ အစားမ်ားသြားျခင္း၊ အရက္ (သို႔) အ၀င္စူးရွသည္႔ အရည္မ်ားေသာက္မိျခင္း၊ အပူအစပ္စာ မ်ားစားျခင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္ ေလထု အပူအေအး ရုတ္တရက္ ေျပာင္းသြားျခင္း၊ မီးခုိး (သို႔) ေဆးလိပ္ေငြ႕ ကို အခန္႔မသင္႔ ရွဴရွဴိက္မိျခင္း၊ ရုတ္တရက္ စိတ္လွဳပ္ရွားျခင္း စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ပံုကေတာ႔.. ရင္တားၾကြက္သားလုိ႔ေခၚတဲ႔ ရင္ဘတ္ပိုင္းနဲ႔ ၀မ္းဗိုက္ပိုင္း ကို ျခားထားတဲ႔ ၾကြက္သားျပင္ႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီၾကြက္သားျပင္ကုိ အလုိအေလ်ာက္ လွုံေဆာ္ေပးတဲ႔ အာရံုေၾကာေတြ IC ေၾကာင္သြားလုိ႔ျဖစ္တာပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ လည္ေခ်ာင္းအ၀က အစာေရမ်ဳိအဆို႔ရွင္ အဖြင္႔အပိတ္ကလည္း Rhythm မကိုက္ေတာ႔ပဲ တအိအိ ဆိုတဲ႔ ႀကိဳ႕သံထြက္ေပၚလာရတာပါ။ ငါးဘ၀ကေန လူမျဖစ္ေသးခင္အခ်ိန္က Primitive reflex အၾကြင္းအက်န္လုိ႔လည္း Revolution Theory ဘက္ကေနေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ အိမ္မွာေမြးတဲ႔ ေရႊငါးကေလးေတြ ပါးစပ္နဲ႔ ပါးဟက္နဲ႔ အသက္ရွဴတာဟာ ႀကိဳ႕ထုိးျခင္းျဖစ္စဥ္နဲ႔ေတာ္ေတာ္ နီးစပ္ပါတယ္။ ထားပါေလ.. ေတာ႔ပစ္ကေခ်ာ္သြားေတာ႔မယ္။ အမွန္အတိုင္း ၀န္ခံရရင္ေတာ႔ အေနာက္တိုင္းေဆးပညာမွာလည္း ႀကိဳ႕ထုိးရျခင္းအေၾကာင္းကုိ မွဳန္၀ါး၀ါးပါပဲ။ Phrenic Nerve, Vagus Nerve, Sympathetic Chain T6-T12, Medullary Reticular, Hypothalmus စတာေတြကို အျပစ္ဖုိ႔ၾကပါတယ္။

သူ႔ဖာသာမေပ်ာက္ႏုိင္တဲ႔ ႀကိဳ႕ႀကီးထုိးတာ ႏွစ္ရက္ထက္ ပိုႀကာၿပီဆုိရင္ေတာ႔ ျဖစ္ေလ႔ရွိတဲ႔ သာမန္အခ်က္ေတြအျပင္ အေရးႀကီးတဲ႔ ေရာဂါေတြကိုပါ ထည္႔သြင္းစဥ္းစားရပါေတာ႔မယ္။ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ဳိးေၾကာင္႔လည္း ႀကိဳ႔ႀကီးထုိးႏုိင္ပါသတဲ႔။ ဒါေတြကေတာ႔..

အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အဆုတ္အေအးပတ္၊ အဆုတ္အေျမွးေရာင္၊ ပန္းနာရင္ၾကပ္၊

ႏွလံုးပုပ္၊ ႏွလံုးေရာင္၊ ရင္ေခါင္းေသြးလႊတ္ေၾကာမနံရံေဖာင္း၊

အစာအိမ္ေလဆန္နာ၊ အစာအိမ္နာ၊ အူသိမ္နာ၊ အူအတက္ေရာင္၊ အူမႀကီးေရာင္ေရာဂါ၊

ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာ^အၾကိတ္၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ၊

ေလျဖတ္၊ ေလျဖန္း၊ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ၊ ဦးေႏွာက္ပိုး၀င္၊ ဦးေႏွာက္ဒါဏ္ရာ၊

စိတ္လွဳပ္ရွားျခင္း၊ ထိတ္လန္႔ျခင္း၊ ေၾကာက္ျခင္း၊

ရင္တားၾကြက္သားေအာက္ျပည္တည္ျခင္း၊ အစာအိမ္ ရင္ေခါင္းထဲကြ်ံျခင္း၊

လည္ပင္းႀကီး၊ အာေခါင္ေရာင္၊ ဦးေႏွာက္အေမွးပါးေရာင္၊ မ်က္စိေရတိမ္၊

အစာအိမ္ခြဲစိတ္မွဳလုပ္ျပီးကာစအခ်ိန္၊ လည္ပင္းအေမာ႔လြန္ျခင္း၊ ေသြးထဲတြင္ ယူရီးယားမ်ားျခင္း၊ ဆိုဒီယမ္နည္းျခင္း၊ ပိုတက္ဆီယမ္နည္းျခင္း၊ သၾကားဒါတ္မမွ်ျခင္း၊ စတာေတြအျပင္ ဒိုင္ယာဇီပင္၊ ဒက္ဆာမီသာဇံုး စတဲ႔ ေဆးေတြေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ေရးခဲ႔တဲ႔ ေရာဂါေတြျဖစ္ပါၿပီဆိုၿပီး စိတ္မဆင္းရဲပါနဲ႔၊ ဒါေတြေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္လို႔ သိထားရင္ရပါၿပီ။

ႀကိဳ႕ေရာဂါရဲ႕ကုထုံးေတြကလည္း ထူးေထြဆန္းျပားပါတယ္။ မ်ားေသာအာျဖင္႔ ေဆးျမီးတိုေတြနဲ႔ အရင္ စမ္းသပ္ၾကပါတယ္။ ေလ႔လာၾကည္႔ရေအာင္..

၁။ အသက္ေအာင္႔ေနစဥ္ ေရကုိ ခုႏွစ္ငံုတိတိ ဆက္တုိက္မ်ိဳပါ။

၂။ ၾကံရည္ခြက္ကိုင္းကုိ ညာလက္နဲ႔ကုိင္ပါ၊ ထုိညာလက္ကုိ သင္႔ရဲ႕ ဘယ္ဖက္ပါးဆီသို႔ လက္ကို လွည္႔လုိက္ပါ(လက္ေျပာင္းျပန္)၊ ထိုစဥ္ ခြက္ထဲမွေရကိုေသာက္ပါ။

၃။ တစ္ေယာက္ေယာက္အား သင္ရဲ႕အလစ္မွာ သင္႔ရဲ႕ေက်ာကုန္းကုိ ဗုန္းကနဲေနေအာင္ ရုိက္ခုိင္းပါ။

၄။ ပလတ္စတစ္အိတ္ အေလာေတာ္ဆိုက္ကို ပါးစပ္မွာ ကပ္ထားၿပီး အထဲသို႔ ပါးစပ္ျဖင္႔ ေလရွဴသြင္း ရွဴထုတ္လုပ္ေနပါ။ ႏွာေခါင္းမသံုးရပါ။

၅။ မတ္တပ္ရပ္၍ ပါးစပ္အျပည္႔ ေရငံုပါ၊ ထို႔ေနာက္ခါးကို ၾကမ္းျပင္သို႔ကိုင္းခ်လုိက္ပါ၊ ဦးေခါင္းသည္ ေဇာက္ထိုးျဖစ္ေနပါမည္၊ ထုိအခ်ိန္တြင္ ပါးစပ္ထဲမွေရကို မ်ဥ္း၍မ်ိဳပါ။

၆။ မိမိရဲ႕ အရွိဳက္ကို တေယာက္ေယာက္အား ခပ္ဆတ္ဆတ္ထုိးခုိင္းပါ(valsalva manoeuvre) ။ အားမလြန္ပါေစႏွင္႔။

ရ။ သၾကားပါးစပ္အျပည္႔ ၀ါးစားတာပါ။ ေရမေသာက္ရပါဘူး။ သၾကားမရွိရင္ ေကာ္ဖီမစ္ အမွုန္႔ တစ္ထုပ္လံုး ပါးစပ္ထဲထည္႔ ၀ါးပါ။

ဒါေတြနဲ႔မရေသးဘူးဆုိရင္ေတာ႔ ေဆးစသံုးရပါေတာ႔မယ္။

ေဆးအေပ်ာ႕ကေနစပါမယ္ Metochlopramide (Maxalon), Domperidone (Motilium-M) အရင္သံုးၾကည္႔ပါ။ မရဘူးဆုိရင္ေတာ႔ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာေရာဂါေတြမွာ ေပးေလ႔ရွိတဲ႔ Chlorpromazine (CPZ), Haloperidol, Phenytion, Sodium Valporate, Carbamazepine, Gabapentin ေတြစမ္းေပးရပါေတာ႔မယ္။ CPZ က ေတာ္ေတာ္ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ေျပာၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ေရးထားတဲ႔ ေဆးေတြအားလံုး ဟာ အသံုးမတတ္ရင္ ဒုကၡေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ တစ္ခုခုမလုပ္ခင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ အရင္တုိင္ပင္ပါ။

Lignocaine ဆိုတဲ႔ထံုေဆးကို အာေခါင္မွာျဖန္းတဲ႔ စာအုပ္ထဲမွာ မေတြ႔ဘူးတဲ႔ ကုထံုးတစ္ခုလည္းရွိပါတယ္။ ကင္ဆာ၊အဖု၊အၾကိတ္ ေၾကာင္႔ အာရံုေၾကာပိျပီး ႀကိဳ႕ထုိးေနသူေတြကိုေတာ႔ ခြဲစိတ္ၿပီး အာရံုေၾကာလြတ္သြားေအာင္လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကင္ဆာေရာဂါသည္ေတြကိုေတာ႔ Midazolam အိပ္ေဆးကို အေၾကာထဲသြင္းေပးၿပီး ႀကိဳ႕ထုိးသက္သာေအာင္လုပ္ေပးပါတယ္။

ႀကိဳ႕ထုိးျခင္းဟာ မကုသပဲ ၾကာလာမယ္ဆိုရင္ေတာ႔ အစာအိမ္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးခုန္မမွန္ေရာဂါ၊ စိတ္က်ေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါေတြအျပင္ အစာ ေရခန္းေျခာက္ျခင္းကုိလည္းျဖစ္ေစႏုိင္ပါသတဲ႔။

ဘာပဲေျပာေျပာ အင္မတန္မွ ေနမထိ ထုိင္မသာျဖစ္ေစတဲ႔ ႀကိဳ႔ထုိးျခင္းကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ မျဖစ္ေအာင္ဂရုစိုက္ၾကပါ။ အစာကို မဆန္႔မျပဲစားျခင္း၊ အပူ အစပ္မ်ားစာျခင္း၊ စူးရွေသာ ဂက္စ္ပါသည္႔ အရည္မ်ားေသာက္ျခင္း နဲ႔ မပါရင္မၿပီးတဲ႔ ေဆးလိပ္၊အရက္ အျပင္ ဗမာေဆး၊ ေဆးေမႊး စတာေတြနဲ႔ ကြမ္းစားျခင္းကုိလည္း တတ္ႏုိင္သမွ်ေရွာင္ၾကဥ္သင႔္ပါေၾကာင္း။

Acid reflux, Oesophagitis, Gastro-Oesophageal Reflux Disease (GORD)

ေလပူလွန္ျခင္း၊ အခ်ဥ္ျပန္ျခင္း၊ အစာေရမ်ိဳေယာင္ျခင္း

ဒီေရာဂါမ်ိဳးဟာ အစာအိမ္ထဲက အစာေခ်ရည္ အက္ဆစ္အခ်ဥ္ရည္ဟာ အစာအိမ္ (Stomach) ကေန အစာေရမ်ိဳ (Oesophagus) ထဲကို ေျပာင္းျပန္စိမ္႔၀င္လာရင္ျဖစ္ပါေတာ႔တယ္။ ရင္ပူျခင္း အပါအ၀င္ တျခားေရာဂါလကၡဏာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစာေခ်ရည္ အက္ဆစ္ အထြက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးတဲ႔ ေဆး၀ါးမ်ားနဲ႔ ကုသရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔လူမ်ားအဖို႔ ေဆးကို ရက္တိုေသာက္ရံုျဖင္႔ သက္သာသြားႏုိင္ေပမယ္႔ တစ္ခ်ိဳ႔အဖို႔မွာေတာ႔ ေဆးကို စဲြေသာက္ရတတ္ပါတယ္။

အစာေရမ်ိဳ (Oesophagus) ႏွင္႔ အစာအိမ္ (Stomach) တုိ႔ အေၾကာင္း
က်ေနာ္တို႔ အစာစားလိုက္တဲ႔အခါ အစာမ်ားဟာ လည္ေခ်ာင္းမွတဆင္႔ အစာေရမ်ိဳကို ျဖတ္ျပီး အစာအိမ္ထဲ ၀င္ေရာက္သြားၾကပါတယ္။ အစာအိမ္နံရံမွာရွိတဲ႔ ဆဲလ္မ်ားဟာ အက္ဆစ္အပါအ၀င္ အစာေခ်ရည္မ်ားကို ထုတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ အက္ဆစ္ေတြနဲ႔ အျမဲလိုထိေတြ႔ေနရတဲ႔ အစာအိမ္နံရံကဆဲလ္မ်ားကို အက္ဆစ္ဒါဏ္ကိုခံႏုိင္ေအာင္ (mucus) လုိ႔ေခၚတဲ႔ ျပစ္ခြ်ဲခြ်ဲ အရာတစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဖံုးအုပ္ အကာအကြယ္ျပဳထားပါတယ္။ ဒီလုိမ်ိဳး အက္ဆစ္ကာကြယ္ေရးစနစ္ဟာ အစာေရမ်ိဳနံရံကဆဲလ္ေတြမွာ အလြန္နည္းပါတယ္။

အစာေရမ်ိဳရ႕ဲ အဆံုး - အစာအိမ္ထဲ၀င္လု၀င္ခင္ေလးမွာေတာ႔ တလမ္းသြားရွဳံ႕ၾကြက္သား (sphincter) ရွိပါတယ္။ သူဟာ အစာေတြအစာေရမ်ိဳကေန ဆင္းလာရင္ ေလွ်ာ႔ေပး^ဖြင္႔ေပးေပမယ္႔ ပုံမွန္အားျဖင္႔ေတာ႔ အစာအိမ္ထဲကအစာေတြ အစာေရမ်ိဳထဲကုိ ေျပာင္းျပန္ ျပန္မလာႏုိင္ေအာင္ ၾကံဳ႕ထားျပီး တင္းတင္းစိလွ်က္ရွိပါတယ္။ (စအုိ၀က ရွဳံၾကြက္သားနဲ႔ သေဘာတရားျခင္းတူတူပါပဲ။)

ေလပူလွန္ျခင္း၊ အစာေရမ်ိဳေယာင္ျခင္းဆိုတာ ဘာလဲ
ေလပူလွန္ျခင္း၊ အခ်ဥ္ျပန္ျခင္းဆိုတာ အစာအိမ္ထဲက အက္ဆစ္ေတြ အစာေရမ်ိဳထဲ စိမ္႔၀င္လာလုိ႔ျဖစ္ရတာပါ။ စိမ္႔၀င္လာတဲ႔ အက္ဆစ္ေတြဟာ အက္ဆစ္ကာကြယ္ေရးစနစ္ခ်ိဳ႔တဲ႔တဲ႔ အစာေရမ်ိဳနံရံကို သြားျပီး စားေလာင္တဲ႔အတြက္ အစာေရမ်ိဳေယာင္ျခင္း ျဖစ္ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔လူမ်ားရ႕ဲ အစာေရမ်ိဳကေတာ႔ အက္ဆစ္ဒါတ္ကို ေတာ္ေတာ္ေလးခံႏုိင္တဲ႔ အတြက္ အခ်ဥ္ျပန္ျခင္းသာျဖစ္ျပီး အစာေရမ်ိဳကေတာ္ရံုနဲ႔ မေယာင္ပါဘူး။ ဒီလုိ ေလပူလွန္ျခင္း၊ အခ်ဥ္ျပန္ျခင္း၊ အစာေရမ်ိဳေယာင္ျခင္း စတဲ႔ဟာေတြကို တစ္ေပါင္း တစ္စည္းထဲ Gastro-Oesophageal Reflux Disease GORD လုိ႔ေခၚပါတယ္။























ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ
ရင္ပူျခင္း (Heart burn) ဟာ အဒိကလကၡဏာပါပဲ။ ရင္ညြန္႔ကေန လည္ပင္းထိ ပူေနပါတယ္။ ံ(Heart burn) ဆုိေပမယ္႔ ႏွလံုးႏွင္႔ လားလားမွ မဆုိင္ပါဘူး။

ရင္ညြန္႔နားေအာင္႔ျခင္း၊ အန္ခ်င္ျခင္း၊ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ ဗုိက္ကယ္၊ ရင္ျပည္႔ျခင္း၊ ေရေႏြးပူပူေသာက္လွ်င္ လည္ေခ်ာင္းတေလွ်ာက္ပူဆင္းသြားျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလကၡဏာေတြဟာ ေပၚလိုက္ေပ်ာက္လုိက္ပါ။ အထူးသျဖင္႔ အစာစားျပီးစမွာ ဆုိး၀ါးတတ္ပါတယ္။

ရွားရွားပါးပါးလကၡဏာေတြကေတာ႔ ညဖက္လည္ေခ်ာင္းယားျပီးေခ်ာင္းဆုိးျခင္းနဲ႔ ရင္ဘတ္မတရားေအာင္႔ျခင္းတုိ႔ပါပဲ။ (တစ္ခါတစ္ေလ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ေတာင္ မွားႏုိင္တယ္)

ဘာေၾကာင္႔ အက္ဆစ္ ေျပာင္းျပန္ လွန္တက္ ယိုစိမ္႔ရသလဲ
ရွံဳၾကြက္သားေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ေတာ႔လုိ႔ပါ။ ဘာေၾကာင္႔ အလုပ္ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ရသလဲကေတာ႔ တခါတေလ အေၾကာင္းရင္း ရွာမရပါ။ ဗိုက္ထဲမွာ တင္းအား မ်ားလာတဲ႔ အခါမ်ိဳးေတြမွာေတာ႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ အစာအမ်ားၾကီးစားထားျခင္း၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္၊ အေရွ႕ကိုကုန္းထုိင္ေနျခင္း။ အနည္းဆံုး လူ၃ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ မၾကာခဏ ဒီေရာဂါခံစားေနၾကပါတယ္။

အ၀လြန္သူမ်ား၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ အရက္ေသာက္မ်ားသူမ်ား၊ အစာအိမ္ကြ်ံေရာဂါ (hiatus hernia) ရွိသူမ်ား၊ အသက္ ၃၅-၆၄ႏွစ္ၾကား တို႔မွာပိုျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လုိစမ္းသပ္မွဳေတြရွိလည္း
ပံုမွန္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားရွိရင္ေတာ႔ ေဆး၀ါးေလးပဲ တန္းေပးပါတယ္။ သာမန္ကုထံုးနဲ႔မသက္သာဘူး၊ ေရာဂါလကၡဏာျပင္းတယ္၊ သာမန္လကၡဏာေတြနဲ႔မတူတဲ႔သူဆိုရင္ေတာ႔ အစာေရမ်ိဳမွန္ေျပာင္းၾကည္႔ရပါတယ္။ အစာေရမ်ိဳနံရံမွာ အက္ဆစ္ေလာင္ေနလို႔ နီရဲရဲေလးျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

အစာေရမ်ိဳရ႕ဲ အက္ဆစ္ဒါတ္ ကိုလည္းစစ္လုိ႔ရပါတယ္။

ႏွလံုးေရာဂါ အပါအ၀င္ တျခားေရာဂါမ်ားနဲ႔ ခြဲလုိ႔မရရင္ေတာ႔ ECG, Chest Xray စတာတို႔ လုပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။

သက္သာေအာင္ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ
ေဆးလိပ္ - ေဆးလိပ္မွာပါတဲ႔ ဒါတ္တခ်ိဳ႔ဟာ ရွဳံၾကြက္သားကို ေလ်ာ႔ေစတဲ႔အတြက္ ေရာဂါပိုဆိုးေစပါတယ္။

အစားအေသာက္ - တစ္ခ်ဳိ႔အစားအေသာက္ေတြကိုေရွာင္ရပါမယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူၾကတဲ႔အတြက္ မိမိဖာသာ သီးသန္႔ သတိထားၿပီးေရွာင္ဖုိ႔လုိတာေရွာင္ရမွာပါ။ ပူေသာ၊ စပ္ေသာ၊ အစာမ်ား၊ ပူေသာအရည္မ်ား၊ ေကာ္ဖီ၊ အရက္၊ ေခ်ာကလက္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး စတာေတြကေတာ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျဖစ္ေစပါတယ္။

ေဆး၀ါးအခ်ိဳ႔ - Aspirin, Ibuprofen စေသာ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးအခ်ိဳ႔၊ Diazepam, Nifedipine, Nitrate စေသာ ေဆးမ်ားကလည္း ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္ေစတာမို႔ ၀ိတ္ခ်ရပါမယ္။

အေနအထုိင္ - ပက္လက္လွဲျခင္း၊ အေရွ႕သို႔ကုန္းထုိင္ျခင္း၊ ပုဆိုး တင္းတင္းစည္းထားျခင္း တို႔ေၾကာင္႔ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ ညဖက္ျဖစ္တတ္တဲ႔သူမ်ား အေနျဖင္႔ မအိပ္ခင္ ၃နာရီအလိုကတည္းက ဘာမွမစားသင္႔ေပ၊ ၂နာရီ အလိုကတည္းက ဘာမွ မေသာက္သင္႔ေပ။ ကုတင္ရ႕ဲေခါင္းပိုင္းကုိျမွင္႔ထားသင္႔တယ္။

ကုသျခင္း
၁. Antacids
- Digene, Gelmag, Hydrosil, Ulta, Kremil-S, Gaviscon စေသာ ၀ါးစားရတဲ႔ ေလေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ အညႊန္းထက္မမ်ားေစပဲ လုိအပ္သေလာက္ စားရပါမယ္။

၂. Acid Suppressing Medicine - ဆရာ၀န္ညႊန္မွေသာက္သင္႔ပါတယ္
- Proton Pump Inhibitor (PPI) - meprazole, lansoprazole, pantoprazole, rabeprazole, and esomeprazole
- H2 antagonist - cimetidine, famotidine, nizatidine, and ranitidine


၃. Prokinetics - ဆရာ၀န္ညႊန္မွေသာက္သင္႔ပါတယ္
- domperidone, metoclopramide

၄. ခြဲစိတ္ကုသျခင္း - အစာေရမ်ိဳေအာက္ပုိင္း ရွဳံၾကြက္သားကို နဲနဲေလး ဆြဲတင္းလုိက္တဲ႔ ခြဲစိတ္မွဳမ်ိဳးလုပ္လို႔ရေနပါျပီ။

အစာေရမ်ိဳေယာင္ျခင္းရဲ႕ေနာက္ဆက္တဲြျပႆနာမ်ား
၁။ ခဏခဏေယာင္လုိက္ အနာျဖစ္လုိက္ဆိုရင္ အစာေရမ်ိဳရ႕ဲ ေအာက္ပိုင္းနားဟာ အနာရြတ္တက္လာျပီး ပံုမွန္ထက္က်ဥ္းသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ဒါမ်ိဳးျဖစ္တာ ရွားပါတယ္။

၂။ အစာေရမ်ိဳေအာက္ပုိင္းက ဆဲလ္ေတြ ပံုေျပာင္းသြားပါတယ္။Barrett's Oesophagus လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲသလို ဆဲလ္ေတြပံုေျပာင္းသြားရင္ ကင္ဆာျဖစ္ဖုိ႔ပုိျပီး အခြင္႔အလမ္းမ်ားလာပါတယ္။Barrett's Oesophagus ျဖစ္ေနတဲ႔လူ ၁၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ ၂ ေယာက္ေလာက္ ကင္ဆာဘက္ေျပာင္းသြားတတ္ပါတယ္။

၃။ အစာေရမ်ိဳကင္ဆာ ဟာသာမန္လူေတြမွာထက္ အခုလို အစာေရမ်ိဳေယာင္ေရာဂါရွိတဲ႔သူေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင္႔ေတာ႔ အခုလုိ ဆုိး၀ါးတဲ႔ေနာက္ဆက္တဲြေတြ မျဖစ္ၾကပါဘူး။ အစာမ်ိဳခ်ရင္နာေနမယ္၊ အစာမ်ိဳရခက္မယ္၊ အစာလည္ေခ်ာင္းတေနရာရာမွာ ကပ္ေနတယ္လို႔ ခံစားရရင္ေတာ႔ ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပရပါမယ္။


Original Content http://www.patient.co.uk/showdoc/23068673

ျမန္မာက်ဴးပစ္ဖုိရမ္တြင္ တင္ၿပီးျဖစ္သည္။

အာသီးေယာင္ျခင္း

အာသီးေယာင္ျခင္း။

အာသီး - ပါးစပ္ရဲ႕ အေနာက္မွာ တဖက္တခ်က္စီမွာ ရွိတဲ႔ ေပ်ာ႔စိစိ အလံုး ၂ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပံုထဲက အာသီးဟာ မေယာင္ေနပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ သာမန္ထက္ေတာ႔ ၾကီးေနပါတယ္။ (အာသီး ခဏခဏေယာင္ တဲ႔သူေတြမွာ ပံုမွန္ထက္ ၾကီးလာတတ္ပါတယ္။)



အာသီးေယာင္ျခင္း။
ေရာဂါပိုးေၾကာင္႔ အာသီးေယာင္ရပါတယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာတာကေတာ႔ အဒိကလကၡဏာပါ။ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ဖ်ား၊ ေခါင္းကုိက္၊ အန္ခ်င္၊ ႏြမ္းနယ္၊ အစာ^ေရ မ်ိဳရခက္ျပီးေတာ႔ လည္ပင္းအၾကိတ္ေတြလည္း ၾကီးလာတတ္ပါတယ္။
အာသီး၂လံုးကေတာ႔ နီျပီးေယာင္လာမွာပါ။ အျဖဴ^အ၀ါ ျပည္စေလးေတြလည္း အာသီးမွာကပ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္စကေန ၂ -၃ ရက္အတြင္းမွာ အခံစားရဆုံုးျဖစ္ျပီး တပါတ္အၾကာမွာ တျဖည္းျဖည္း သက္သာသြားမွာပါ။

ဘယ္လိုကုမလဲ။
၁။ ဘာမွမလုပ္ပဲထားျခင္း
- မ်ားေသာအားျဖင္႔ အႏုစား အာသီးေယာင္တာေတြက သူ႔အလုိလုိ သက္သာသြားမွာပါ။

၂။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း
- အာသီးေယာင္ေနရင္ ေရမ်ိဳရခက္လို႔ ေရသိပ္မေသာက္ျဖစ္ၾကပါဘူး။ ကုိယ္ပူဖ်ားကလည္းဖ်ားေနဦးမယ္ဆုိရင္ ေရခန္းေျခာက္ျခင္း ပိုမိုျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရခန္းေျခာက္ျခင္းေၾကာင္႔ ေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ႏုံဳးျခင္း ပိုဆုိးလာႏုိင္ပါတယ္။

၃။ Paracetamol or Ibuprofen
- အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြဟာ နာ၊ ဖ်ား၊ ေခါင္းကုိက္တုိ႔ကို သက္သာေစမွာပါ။ မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္နာမွ ေဆးထထေသာက္ျခင္းမ်ိဳးအစား ေဆးအညႊန္းအတုိင္း ပံုမွန္ေလးေသာက္ေနတာက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာ - Paracetamol တရက္ေလးၾကိမ္ (၆နာရီျခား)

၄။ Asprin အာလုတ္က်င္းျခင္း
- ဗ်စမငည ေရဆူေဆးျပား (Disprin ဟုလာသည္) ကိုေရနဲ႔ေပ်ာ္ေအာင္စိမ္ျပီး ေရကို အာလုတ္က်င္းေပးပါ။ တစ္ခါလုပ္လွ်င္ ၃-၄မိနစ္လုပ္ပါ။ တရက္ကို ၃-၄ ခါလုပ္ပါ။

၅။ ငံုေဆးျပားမ်ား
- ေစ်းကြက္ထဲမွ ရွိေသာ ငံုေဆးျပားမ်ားကိုလည္း စမ္းၾကည္႔ႏုိင္ပါတယ္။


ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ဖုိ႔လုိလား။ (eg. Amoxil)

မလုိပါ။ မိမိကုိယ္ခံအားက အလုိလို ျပန္လွန္တုိက္သြားမွာပါ။ သာမန္လူမ်ားအဖုိ႔ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ျခင္းေၾကာင္႔ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား မသက္သာေစပါဘူး။
ကုိယ္ခံအားက်ဆင္းေနသူမ်ား၊ ကင္ဆာေဆးေသာက္ေနသူမ်ား၊ ေဘလံုးထုတ္ထားသူမ်ား နဲ႔ အရမ္းကိုဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး အာသီးေယာင္ေနသူမ်ားဆိုရင္ေတာ႔ ပိုးသတ္ေဆးသံုးသင္႔ပါသည္။


အာသီးေယာင္ရင္ သတိထားရမယ္႔အခ်က္မ်ား။

အာသီးေယာင္ပိုးဟာ နား၊ ႏွေခါင္း၊ အဆုတ္တုိ႔ကိုလည္း ၀င္ေရာက္ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

အာသီးေဘးတ၀ိုက္မွာ ျပည္စုတတ္ပါတယ္။ အရမ္းနာပါတယ္။ တဖက္ထဲ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ဆရာ၀န္ျပရပါမယ္။ ပိုးသတ္ေဆးလုိပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ ျပည္ေဖါက္ထုတ္ရမွာပါ။

အာသီးေယာင္ျခင္းေၾကာင္႔မဟုတ္ပဲ အာသီးနာတတ္ပါတယ္။ အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ႔ အာသီးကင္ဆာပါ။

ဒီေတာ႔ ကိုယ္႔ရ႕ဲအာသီးေယာင္ျခင္းဟာ သာမန္ေလာက္မကပဲ ဆိုးဆုိး၀ါး၀ါးေယာင္ျခင္း၊ ၃-၄ ရက္နဲ႔မသက္သာလွ်င္ေတာ႔ ဆရာ၀န္ဆီေျပးပါ။


အာသီးခြဲထုတ္လုိက္ဖုိ႔လုိလား။

ကုိယ္ေရးကုိယ္တာကိစၥမ်ား ထိခုိက္ေလာက္ေအာင္ တစ္ႏွစ္ကို ၅ ၾကိမ္အထက္ ေယာင္တယ္ဆိုရင္ေတာ႔ အာသီးခြဲထုတ္ပစ္ဖုိ႔ စဥ္းစားပါ။ အာသီးကုိယ္တုိင္က ကုိယ္ခႏၶာရဲ႕ ခုခံအားယူနစ္ ဆိုေတာ႔ အာသီးမရွိေတာ႔တဲ႔အခါ လည္ေခ်ာင္းေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း ကို ကာကြယ္မွဳေလွ်ာ႔နည္းသြားတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔လည္း အမ်ားအားျဖင္႔ေတာ အာသီးထုတ္အျပီးမွာ လည္ေခ်ာင္းနာတဲ႔ အၾကိမ္ေရ ေလွ်ာ႔က်သြားၾကပါတယ္။

အာသီးခဲြထုတ္တာဟာ အေသးစားခြဲစိတ္မွဳပါပဲ။ ေန႔ခ်င္းျပီးပါတယ္။ အေသးစိတ္သိခ်င္ရင္ေတာ႔ ဆရာ၀န္တေယာက္ေယာက္ကိုေမးပါ။



Original Content http://www.patient.co.uk/showdoc/23068939
ျမန္မာက်ဴးပစ္ဖုိရမ္တြင္ တင္ၿပီးျဖစ္သည္။